قرآن و روايات ، بر آن ، بسيار پاى مى فشارند وخداوند مى فرمايد :
( انّ لك في النّهار سبحاً طويلًا ) 28
كه كارهاى تو در روز ، بسيار است .
قرآن در بيش از پانصد آيه ، بر عمل صالح امرمى كند و تأكيد مى ورزد ، كه از جملهء آنهاست ، اين فرمودهء الهى :
( من عمل صالحاً من ذكرِ او انثي و هو مؤمن فلنحيينّه حياهً طيّبهًو لنجزينّهم اجرهم باحسن ما كانوا يعملون . ) 29
هر زن و مردى كه كارى نيكو انجام دهد ، اگر ايمان آورده باشد ، زندگى خوش و پاكيزه اى به دو خواهيم داد و پاداشى بهتر از كردارشان به او عطا خواهيم كرد
چنان كه مى بينيم بر اساس اين آيه ، خير دنيا و آخرت در گرو عمل صالح است ، چنان كه خداوند عزّ و جلّ مى فرمايد :
( و العصر . انّ الانسان لفي خسرٍ . الّا الّذين آمنوا و عملوا الصّالحات . ) 30
و سوگند به زمان ، كه آدمى هر آينه در خسران است مگر كسانى كه ايمان آورده اند و كارهاى شايسته كردند .
بر پايهء اين آيه ، زيان دنيا و آخرت ، در گرو ترك عمل صالح و بيكارى است .
اختصاص عمل صالح در اين آيات شريفه به اعمال عبادى همچون نماز و زكات و روزه و حج ، اساساًوجهى ندارد ، بل شامل هر عملى است كه صلاح دنيا در آن نهفته باشد ، چونان برزگرى و بازرگانى ، يا صلاح آخرت را در برداشته باشد ، همچون نماز . از روايات گوناگون چنين پيداست كه عمل صالح ، هر عملى است كه پاداشى بزرگ داشته است و سيرهء پيامبر اكرم ( ص ) و امامان ( ع ) هم ، چنين بوده است .
و ) چنگ زدن به نام خداوند متعال ، شرط موفّقيت در هر امرى است ،
كاوشى نو در اخلاق اسلامى وشئون حكمت عملى (فارسى) — صفحة 209
مساهمون: الشيخ حسين المظاهري
ص٢٠٩