رزقناهم ينفقون . فلا تعلم نفس ما اخفي لهم من قّره اعينٍ جزاءً بما كانوا يعملون . ) 19
از بستر خواب ، پهلو تهى مى كنند ، پروردگارشان را با بيم و اميد مى خوانند و از آنچه به آنها داده ايم ، انفاق مى كنند و هيچ كس از آن مايهء شادمانى ، خبر ندارد كه به پاداش كارهايى كه مى كرده برايش اندوخته شده است .
و اين خود دليلى است بر اينكه برخاستن در شب ، شخص را به مقامى مى رساند كه هيچ كس آن را درك نكند مگر كسى كه در دنيا و آخرت به مقام وصال رسيده است .
تخصيص آيه به آخرت ، وجهى ندارد ، زيرا افرادى در اين دنيا ، از لذّاتى معنوى ، به ويژه در پايان شب و هنگام پگاه برخوردار هستند . خداوند عزّ و جلّ مى فرمايد :
( فلا تعلم نفس ما اخفي لهم من قرّه اعينٍ ) 20
و هيچ كس از آن مايهء شادمانى ، خبر ندارد كه به پاداش كارهايى كه مى كرده برايش اندوخته شده است .
و بالاخره برخاستن در دل شب ، براى رسيدن به كاميابى در هر امرى ، به ويژه تهذيب و تزكيه ، كمال تأثير را دارد ، تا جايى كه مى توان گفت ، جز بدان ، شدنى نيست .
ج ) چنگ زدن به قرآن ، شرط اساسى كاميابى و موفقيت است ، و خداوند در اين آيه بدان اشاره دارد :
( و رتّل القرآن ترتيلًا )
و قرآن را چنان كه بايد ترتيل كن .
قرآن ، كتاب بزرگى است و خداوند تبارك و تعالى همهء اسما و صفات خود را در آن ، آشكار ساخته است و قرآنى را فرو فرستاده است كه زير حجابهاى نورانى
كاوشى نو در اخلاق اسلامى وشئون حكمت عملى (فارسى) — صفحة 206
مساهمون: الشيخ حسين المظاهري
ص٢٠٦