حضور قلب در نماز
نكته ديگرى كه بايد در نماز بدان توجه داشت ، درك مقام و موقعيت خود در نماز است كه چه مىگويد و در مقابل چه كسى ايستاده است . در روايات آمده است كه نماز را آنگونه بخوانيد كه گويا خداوند را مىبينيد و اگر اين حالت براى شما ميسور نيست ، لااقل طورى نماز بگذاريد كه خداوند شما را مىبيند و ناظر و آگاه بر دل و چشم و ساير اعضاء و جوارح شماست و اين توجه را هميشه و مخصوصاً در نماز حفظ كنيد .
ائمه معصومين ( ع ) ، اين بينش را به حد كمال و كامل دارا بودند و به محض ورود در نماز ، ديگر به هيچ چيز جز نماز و ياد حضرت حق توجه نداشتند ، تا جائى كه در حال نماز ، تير را از پاى اميرالمؤمنين على ( ع ) بيرون مىآورند و ايشان اصلًا توجه ندارند .
نقل شده است كه امام صادق و امام باقر ( ع ) وقتى به نماز مىايستادند ، رنگ رخسارشان تغيير مىكرد ، گاهى سرخ و گاهى زرد مىشد ، گويى با كسى مناجات مىكنند كه او را مىبينند « 1 » .
امام صادق ( ع ) فرمودند : وقتى امام سجاد به نماز بر مىخاستند ، مىلرزيدند و رنگ چهرهشان به زردى مىگراييد « 2 » .
چه خوبست كه ما هم به عنوان شيعيان آن امامان معصوم ، پرتوى از اين حالات را در خود ايجاد كنيم و در كارهايمان از نماز ، كمك و استعانت بجوييم كه خداوند مىفرمايد :
وَ اسْتَعينُوا بِالصَّبرِ وَ الصَّلوةِ وَ انَّها لَكَبيرَةٌ الا عَلَي الخاشِعينَ
« 3 » « از صبر و نماز يارى جوييد ( و با استقامت و مهار هوسهاى درونى و توجه به پروردگار ، نيرو بگيريد ) و اين كار جز براى خاشعان ، گران است » .
هامش
( 1 ) - دعائم الاسلام / 1 ، 195 .
( 2 ) - بحارالانوار / 84 ، 247 .
( 3 ) - سوره ى بقره / 45 .