وقوف در عرفات
كسانىكه به حج تمتع مىروند ، علاوه بر عمره بايد اعمال ديگرى انجام دهند . يكى از اين اعمال ، وقوف در عرفات است . شب نهم ذى الحجه ، حاجيان از مسجد الحرام براى دومين بار احرام مىبندند .
احرام دوم نكتهء مهمى به انسانها مىآموزد و آن اين است كه همانگونه كه جسم به غذا نياز دارد و لازم است به طور مكرر به بدن غذا رسانده شود ، روح نيز چنين است . براى تغذيهء روح امر شده است كه به طور مرتب نماز بخوانيم و براى كامل شدن اين تغذيه نماز مستحبى و نماز شب هم بخوانيم ، همانطور كه اگر به جسم ما غذا نرسد يا به مقدار لازم نرسد ، جسم ضعيف مىشود يا از بين مىرود ، به روح نيز اگر غذا نرسد يا كم برسد ، به ضعف مبتلا مىشود ياحتى ممكن است بميرد . انسانى كه روحش بميرد ، مشكلات زيادى براى او و اجتماعش به وجود مىآيد . نماز ، رابطهء با خداوند ، خدمت به خلق خدا باانگيزهء نزديكى به خداند ، حج و ساير عبادات اسلامى به منزله غذاى روح هستند .
احرام بستن براى بار دوم از مسجد الحرام انجام مىشود و بعد از آن مسلمانان به سوى سرزمين عرفات حركت مىكنند . حاجيان در عرفات نصف روز مىمانند و در اين مدت كم مىتوانند راه صد ساله را طى كنند . به ذلّ عبوديت و عزّ ربوبيت معرفت پيدا كنند و ربط حادث به قديم را بشناسند .
عرفه شناخت اين حقيقت است كه موجودى جز خداوند در اين جهان نيست و بقيهء موجودات جلوهاى از وجود بارى تعالى هستند . در عرفات انسان به حقيقت قرآن ، نبوت ، امامت و معاد عرفان پيدا مىكند . در آنجا همه چيز يافتنى است ، نه دانستنى و آنچه براى انسان مفيد است ، يافتنىهاست .
درك معارف دين تقليدى نيست و ما بايد آن را با استدلال بياموزيم .
كسانىكه به وجود خداوند يقين دارند و به قرآن ، نبوت ، امامت و معاد معتقد