چنين كسى هر روزى به مطلوب و معبودى ظاهرى دل مىبندد و به سوى او مىشتابد و پس از چندى درمىيابد كه راه را بيراهه رفته است و با هر بادى كه مىوزد ، تغيير مسير مىدهد و به سمت وزش باد حركت مىكند . سبكسرى ، مانع بزرگى براى سلوك الىالله محسوب مىگردد و اجازهء طى سير حقيقت را به سالك نمىدهد .
شرح صدر مىتواند انسان را به هر مقصودى كه در نظر دارد برساند . موفّقيت مخترعين و مكتشفين در طول تاريخ و در عصر حاضر ، از شرح صدر و حوصلهء آنان سرچشمه مىگيرد . بسيارى از علماى بزرگ و دانشمندان ، مشكلات اقتصادى و معيشتى بزرگى در زندگى داشتهاند ، ولى با استقامت و سعهء صدر توانستهاند جهان را متوجّه علم و اختراع و اكتشاف خويش سازند . حتّى در احوال برخى از تأثير گذاران تاريخ علم و دانش ، ثبت شده است كه از ذهن و استعداد سرشارى برخوردار نبودهاند و ضريب هوش معمولى داشتهاند ، ولى شرح صدر و استقامتى كه از خود نشان دادهاند ، پيروزى بزرگى براى آنان رقمزده است .
مثال صاحب جواهرالكلام در اين مبحث نيز صدق مىكند . پسر او كه عصاى پيرى او بود ، از دنيا رفت . بعد از غسل و تكفين ، بنا شد بدن او را فردا تشييع كنند و چون اطاق اضافى در خانه نداشتند ، جنازهء پسر را در كتابخانهء پدر نهادند . صاحب جواهر پس از نماز مغرب و عشاء ، بالاى سر جنازهء پسر نشست و در طول شب ، جواهر نوشت و در ذيل مطالبى كه نگاشته بود نوشت : « اين فروع را بر سر جنازهء پسرم نوشتم . » و ثواب آن را به روح فرزندش هديه كرد .
درباره انيشتن مىنويسند : كفش نداشت و پاى برهنه مدرسه مىرفت و بسيار از گرسنگى رنج مىبرد ، ولى با سعهء صدر و تحمّل مشكلات ، به آن درجات علمى دست يافت . روزى به او گفتند نابغه كيست ؟ گفت كسى است كه بتواند با صبر و استقامت و تحمّل مشكلات به هركجا بخواهد برسد .
به بزرگى گفتند خانهات آتش گرفته است . بدون اينكه خود را ببازد آمد و ديد كارى
سير و سلوك؛ مقدمه (فارسى) — صفحة 190
مساهمون: الشيخ حسين المظاهري
ص١٩٠