نكتهاى كه در اين مجال شايان توجّه است اينكه بسيارى از مصائب ، از الطاف خفيهء خداى تعالى است و الطاف خفيهءحقتعالى نيز والاتر و مهمتر از الطاف جليه است .
اگر همهء انسانها تا ابد زنده بمانند ، غوغايى در عالم پديدار مىشود و ديگر در جهان جايى براى زندگى افرادى كه به دنيا مىآيند يافت نمىشود و مصيبت مرگ در برابر مصيبتى كه در اثر زنده ماندن انسانها متوجّه آدميان خواهد شد ، بسيار ناچيز است . افزون بر اين ، گاهى اوقات مرگ انسانها موجب عاقبت به خيرى آنان و اطرافيان آنها مىگردد . جوانى كه به مرگ نابهنگام دچار مىشود ، ممكن است در صورت ادامهء حيات ، موجب بىدينى و شقاوت خود و خانواده و نزديكان شود .
اگر همهء انسانها از تموّل كافى برخوردار باشند ، مشاغل به درستى تقسيم نمىشود . كسى حاضر نيست مشاغل سخت را بر عهده بگيرد و بدين سبب بسيارى از امور معطّل مىماند . در برخى موارد نيز ديندارى و عفت آدمى در فقر و تنگدستى او نهفته است و در صورت كسب ثروت ، دين و غيرت و عفّت خود را از دست مىدهد . چهبسيار مشاهده مىشود افرادى كه وضعيت مالى آنان بهبود مىيابد و بهثروتى دست مىيابند ، به تدريج نسبت به واجبات دينى بىتفاوت مىشوند و در وهلهء اوّل ، چادر را نشانهء عقب ماندگى مىدانند و به بدحجابى و پس از آن بىحجابى روى مىآورند . اگر اشخاص فقير احتمال بدهند كه در صورت رفع تنگدستى ، دختر آنان لاابالى و موجب آبروريزى مىشود ، هيچگاه آرزوى ثروت را در سر نمىپرورانند و در مقابل سختىهاى زندگى صبورى پيشه مىكنند . البتهء در بين خانوادههاى متموّل نيز افراد مؤمن كه مقيد به انجام واجبات هستند و در حفظ حجاب و عفت خود مىكوشند ، به وفور يافت مىشود و اين موضوع بستگى به ظرفيت آدمى دارد .
على كلّ حالٍ اكثر مصائب ، از نظر انسان مصيبت است ؛ ولى در حقيقت نعمتى از سوى حقتعالى است كه از الطاف خفيهء خداوند شمرده مىشود .
خداوند متعال به كسانى كه در مقابل مصيبت خود را نمىبازند و صبر و استقامت
سير و سلوك؛ مقدمه (فارسى) — صفحة 174
مساهمون: الشيخ حسين المظاهري
ص١٧٤