« الدُّنْيَا بَحْرٌ عَمِيقٌ قَدْ غَرِقَ فِيهَا خَلْق كَثِيرٌ » « 1 »
بسيارى از مردم تاب و تحمل طوفان و گردآب را ندارند و تسليم مشكلات مىشوند و از مقصود باز مىمانند . صبر و استقامت مىتواند انسان را از بين امواج دريا عبور دهد و به مقصود برساند . اگر كسى در اين درياى طوفانى صبورى پيشه نكند ، در همان ابتداى ورود به دور خود مىچرخد و نهايتاً غرق خواهد شد و اين همان سقوط به ورطهء غفلت است .
اگر سالك در سير خود به مانع يا مشكلى برخورد ، اوّلًا بايد تلاش كند و به حل مشكل بپردازد ، اگر گرهاى در كار او ايجاد شده است با صبر و حوصله ، سعى كند گره را باز كند . ثانياً اگر حل مشكل ميسّر نشد ، حق ندارد در پشت مانع بايستد ، بلكه بايد از كنار مانعِ پيشِ رو ، عبور كند و به حركت خود ادامه دهد . ثالثاً اگر مانع نظير سدّ محكمى در مقابل او خودنمايى كرد و اجازهء عبور به وى نداد ، بايد به تحمل شدائد و سختىها تن سپارد و با به دوش گرفتن مشكل ، بدون هيچ توقفى حركت خود را ادامه دهد . در هر صورت توقّف در مسير حركت ممنوع است و سقوط و گمراهى سالك را به همراه خواهد داشت . و گويا در قاموس انسان نوشته شده است : « توقّف ممنوع ! »
سير و سلوك نيز نظير هر امر ديگرى ممكن است با شكستهاى متعدّد مواجه شود . آنچه سالك را از مسير حركت خارج مىسازد ، هراس از شكست و نااميدى از ادامهء حركت است . سالك بايد اگر حتّى هزار مرتبه با شكست روبرو شد ، هراسى در دل راه ندهد و با صبر و حوصله مجدداً حركت خود را از سر گيرد . خداوند متعال كسانى را كه پس از شكست در مسير حركت به سوى او باز مىگردند و در جهت جبران خساراتى كه به خود وارد نمودهاند ، بر مىآيند دوست دارد . چنان كه قرآن كريم مىفرمايد :
( إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ التَّوَّابينَ وَ يُحِبُّ الْمُتَطَهِّرينَ ) « 2 »
هامش
( 1 ) . تفسير الامام العسكرى ( ع ) ، ص 431
( 2 ) . البقرة / 222