مرحلهء سوّم : سير من الحقّ الى الخلق
سير سوّم انسان در سفر عرفانى اعتكاف ، وقتى آغاز مىشود كه اعتكاف را به پايان مىرساند ، و در واقع از محضر خداى تعالى به سوى خلق او مىرود .
چنين كسى بايد در خصوص چند مورد مراقبت كامل داشته باشد ، تا بتواند سفر عرفانى خويش را به خوبى به پايان برساند و به مقصود حقيقى برسد .
* حفظ دستاوردهاى معنوى
مقدّماتى كه به عنوان شرط پذيرش عمل عبادى ذكر شد ، و نيز انجام خود اعمال در كلّيه عبادات ، نظير نماز ، روزه و اعتكاف ، انسان را به مقامات والاى معنوى مىرساند و او را از عالم ناسوت ، به عالم ملكوت صعود مىدهد و از او انسان ديگرى مىسازد .
هنگامى كه عمل عبادى به پايان مىرسد ، انسان به سوى مردم و خانواده و زندگى دنيوى باز مىگردد و اوّلين نكتهاى كه بايد به آن فوقالعاده اهميّت دهد ، حفظ دستاوردهاى معنوى عباداتى است كه انجام داده است . در حقيقت ، صيانت از روحيهاى كه پيدا كرده و درجاتى كه در عبادت به او عطا شده ، لازم و واجب است .
مقام عبوديّت ، والاترين مقام نزد خداوند است و حتّى بر مقام رسالت نيز مقدّم مىباشد ؛ چنانچه در تشهّد ، قبل از شهادت به نبوّت و رسالت پيامبر اكرم ( ص ) ، به عبوديّت آن نبىّ گرامى شهادت مىدهيم . خداى سبحان نيز در قرآن كريم ، هرجا سخن از مقامات عرفانى و درجات معنوى پيامبر ( ص ) مىشود ، او را عبد خود خطاب مىفرمايد :
سُبْحانَ الَّذي أَسْري بِعَبْدِهِ لَيْلًا مِنَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ إِلَي الْمَسْجِدِ الْأَقْصَي الَّذي بارَكْنا حَوْلَهُ لِنُرِيَهُ مِنْ آياتِنا « 1 »
هامش
( 1 ) . الاسراء / 1