مشخّص بود كه عبدالرّحمان از ابتدا نظرش با عثمان بود ؛ چون شوهر خواهر او بود . لذا اين شرط را مطرح كرد ، چون بر همه معلوم بود كه على ( ع ) بر اساس سيرهء عمر و ابوبكر رفتار نخواهد كرد .
ممكن است اين سؤال براى برخى مطرح شود كه چرا اميرالمؤمنين ( ع ) در اين جا سياست به خرج نداد . مىتوانست شرط عبدالرحمان را بپذيرد ، امّا در عمل به سيرهء آن دو نفر عمل نكند ؛ همانطور كه عثمان در عمل به سيرهء آن دو ، وفادار نبود . به عبارت ديگر ، ايرادى نداشت كه على براى رسيدن به هدف حق از وسيلهء باطل استفاده كند و به دروغ و در ظاهر شرط را بپذيرد .
در پاسخ به اين سؤال چند ديدگاه وجود دارد كه به آن اشاره مىشود .
ديدگاه اوّل آن كه اميرالمؤمنين على ( ع ) حاضر نيست براى رسيدن به خلافتى كه حق اوست ، از وسيلهء باطل استفاده كند . اصلًا مگر مىشود على ( ع ) با آن همه مقام و عظمت كه آيهء « تطهير » در شأن او نازل شده ، براى رسيدن به خلافت دروغ بگويد ؟ مگر از مجسّمهء تقوا و فضيلت مىتوان انتظار يك كلمه دروغ و خلاف واقع را داشت ؟ مگر نور مىتواند در كنار ظلمت باشد ؟ اصلًا مگر قرار است امام على ( ع ) به دنبال خلافت برود تا بخواهد دروغ بگويد ؟ اين مردم هستند كه با ميل و اختيار خود بايد به دنبال على ( ع ) بيايند . پيامبر خدا ( ص ) وظيفه داشت از طرف خداوند ، على ( ع ) را به عنوان خليفه معرفى كند ، امّا خود مردم بايد آن را قبول كنند و به آن جامهء عمل بپوشانند .
مظهر حق (نگرشى اخلاقى بر فضائل و سيره امير المؤمنان على ع) (فارسى) — صفحة 214
مساهمون: الشيخ حسين المظاهري
ص٢١٤