« الأمْرُ لِلّه فَإنْ شاءَ كانَ فيكُمْ اوْ كانَ فى غَيْركُمْ » « 1 »
( اين مطلب ) امر خداست ، اگر خواست در ميان شما يا ديگران خواهد بود .
سرّ مطلب اين است كه اختيار انسان با هيچكس نيست جز خدا يا كسى كه خدا به او اختيار داده است . اين مطلب از نظر عقلى بسيار روشن است ، به اندازهاى كه مىتوان گفت بديهى است .
وَ ربُّكَ يَخْلُقُ ما يَشاءُ وَ يَخْتارُ ما كانَ لَهُمُ الْخيَرَة
« 2 » و پروردگار تو هر چه بخواهد مىآفريند و هر چه بخواهد برمىگزيند ، آنان ( در برابر او ) اختيارى ندارند .
از اين رو ، در آيهء امامت اوّلًا « امامت » را عهد خداوند متعال مىداند و ثانياً نصب « امام » را از سوى خود مىداند و به عبارت ديگر « امامت » ، از آنجا كه عهد خداوند است ، بايد خداوند متعال هم آن را جعل فرمايد :
وَ إذِ ابْتَلى إبْراهيمَ رَبُّهُ بِكَلماتٍ فَأتَمَّهُنَّ قالَ إنّى جاعِلُكَ لِلنّاسِ إماماً قالَ وَ مِنْ ذُريَّتى قالَ لا يَنالُ عَهْدى الظّالمينَ
« 3 » هنگامى كه خداوند ، ابراهيم را با وسايل گوناگونى آزمود و او به خوبى از عهده اين آزمايشها برآمد ، به او فرمود : من تو را امام و پيشواى مردم قرار دادم ، ابراهيم عرض كرد : از دودمان من ( نيز امامانى قرار بده . ) خداوند فرمود : پيمان من به ستمكاران نمىرسد .
هامش
( 1 ) المناقب ، ج 1 ، ص 257
( 2 ) قصص / 68
( 3 ) بقره / 124