پيامبراكرم ( ص ) در سال دوم هجرت ، بعد از آنكه آيات مربوط به زكات را براى مردم خواندند و آنها را از وجوب زكات آگاه كردند ، فرمودند :
« زَكُّوا أمْوالَكُم تُقبَل صَلاتكُم » « 1 »
زكات اموال خود را بدهيد ، تا نماز شما مورد قبول واقع شود .
شايان ذكر است كه زكات تنها به مال و دارايى اشخاص مربوط نمىشود ، بلكه زكات هر نعمتى كه خداى متعال به انسان مرحمت كرده بايد ادا شود . هيچ نعمتى بدون مسئوليت نيست . در روايتهايى كه از ائمهء اطهار ( ع ) نقل شده ، بر اين نكته تأكيد شده است كه اداى زكات نعمتهاى خداوند لازم و ضرورى است . هرگاه پروردگار به كسى علم و دانش عطا فرمايد ، او بايد به پاس اين نعمت ، علم خود را به ديگران بياموزد . چنانچه به كسى زيبايى داده شده است ، او بايد بيش از ديگران در حفظ عفت و پاكدامنى خود بكوشد . اگر كسى از نعمت شجاعت برخوردار شد ، بايد زكات اين نعمت را كه همان فداكارى و ايثار در راه خداوند است ، ادا كند . اگر كسى از توانايى نويسندگى برخوردار شده است ، بايد آن را در راه نشر اسلام به كار گيرد . زكات قدرت ، رعايت عدل و انصاف است . زكات تندرستى ، تلاش در راه طاعت خداوند است . زكات مقام و موقعيت اجتماعى ، شفاعت و ميانجىگرى است . زكات عقل ، تحمل سخنان افراد نادان است و زكات مال و دارايى ، بخشش و مصرف آن در راه رضاى الهى است .
امام صادق ( ع ) دربارهء زكات اعضاى بدن چنين فرمودند : « بر هر يك از اجزا و اندامهاى تو زكاتى واجب و مقرر شده است ، بلكه بر هر تار مو و بر هر نگاه
هامش
( 1 ) الكافى ، ج 3 ، ص 497