تَعرُّب پس از هجرت
مسأله 75 - يكى از گناهان بزرگ در اسلام تعرّب پس از هجرت است ، و معناى آن اين است كه انسان جايى رود كه نتواند دين خود را حفظ كند نظير اين كه جايى رود كه از معنويات و مسائل اسلامى دور بماند و نتواند او و وابستگان به او برخوردار از آشنائى با اسلام و مسائل دينى و معنويات انسانى شوند ، و نظير اين كه جايى رود كه مىداند خود او يا وابستگان به او فاسد مىشوند ، و اگر در چنين جاهايى باشد ، خروج از آنجا را قرآن شريف واجب مؤكّد مىداند .
مسأله 76 - رفتن در بلاد كفر براى تحصيل يا تجارت و مانند اينها ، در صورتى جايز است كه بتواند خود و وابستگان را از مفاسد آنجا حفظ كند .
مسأله 77 - اگر بداند با رفتن به جايى آلوده به معصيت مىشود ، رفتن به آنجا حرام ، و اگر مسافرت باشد سفر او سفر معصيت است و بايد نمازها را تمام بخواند و روزهها را بگيرد .
مسأله 78 - اگر مصلحتى اهم از مفسدهء تعرّب بعد الهجرة پيش آيد ، نظير حفظ مملكت اسلامى از سلطهء كفر و نظير حفظ كرامت و شرافت مملكت اسلامى در جهان و مانند اينها ، تعرّب بعد الهجرة جايز بلكه در بعضىموارد واجب است .
مسأله 79 - اگر ماندن در بلاد كفر موجب وهن مملكت اسلامى شود حرام است گرچه موجب مفسدهء دينى و اخلاقى نشود ، بلكه اگر مملكت اسلامى احتياج به او داشته باشد ، ماندن در آنجا حرام است گرچه موجب وهن براى مملكت اسلامى نباشد .
مسأله 80 - توبه از اين گناه بزرگ ، علاوه بر پشيمانى از گذشته ، خارج شدن از آن محل است .