احكام مساقات
مسأله 1799 - اگر انسان با كسى به اين قصد معامله كند كه درختهاى او را تا مدّت معيّنى تربيت نمايد و آب دهد و به مقدارى كه قرار مىگذارند از آن بردارد اين معامله را مساقات مىگويند .
مسأله 1800 - معاملهء مساقات در درختهايى كه مثل بيد و چنار ميوه نمىدهد صحيح است و همچنين در مثل درخت حنا كه از برگ آن استفاده مىكنند يا درختى كه از گل آن استفاده مىكنند اشكال ندارد .
مسأله 1801 - در معاملهء مساقات لازم نيست صيغه بخوانند بلكه اگر صاحب درخت به قصد مساقات آن را واگذار كند و كسى كه كار مىكند به همين قصد تحويل بگيرد معامله صحيح است .
مسأله 1802 - مالك و كسى كه تربيت درختها را به عهده مىگيرد بايد رشيد باشند و كسى آنها را مجبور نكرده باشد و شرعاً بتوانند در مال خود تصرّف كنند .
مسأله 1803 - مدّت مساقات بايد معلوم باشد و اگر اوّل و آخر آن را موقعى قرار دهند كه مثلًا درخت احتياج به آب دارد معامله صحيح است .
مسأله 1804 - بايد سهم هر كدام نصف يا ثلث حاصل و مانند اينها باشد و اگر قرار بگذارند كه مثلًا صد من از ميوهها مال مالك و بقيّه مال كسى باشد كه كار مىكند معامله صحيح است ، گرچه احكام مساقات را ندارد .
مسأله 1805 - بايد قرار معاملهء مساقات را وقتى بگذارند كه درختها احتياج به كارى مانند آبيارى كه براى تربيت درخت لازم است داشته باشند و در هنگام چيدن ميوه و نگه دارى آنها معامله به طور مساقات صحيح نيست .
مسأله 1806 - معاملهء مساقات در بوتهء خربزه و خيار و مانند اينها بلكه در هر حاصلى نظير گندم و جو نيز صحيح است .
مسأله 1807 - درختى كه از آب باران يا رطوبت زمين استفاده مىكند و به آبيارى احتياج ندارد ، اگر به كارهاى ديگرى مانند بيل زدن و كود دادن محتاج باشد ، معاملهء مساقات در آن صحيح