خُمس
مواردى كه خمس واجب مىشود
1 - منفعت كسب
مسأله 1330 - هرگاه انسان از طريق كارى ( تجارت ، صنعت ، زراعت ، كارگرى و مانند اينها ) مالى به دست آورد ، چنانچه از مخارج سال خود او و عيالاتش زياد بيايد بايد خمس ( يك پنجم ) آن را بدهد .
مسأله 1331 - اگر از غير كار مالى به دست آورد نظير هبه ، ارث ، خمس ، زكات و مهريه ، واجب نيست خمس آن را بدهد گرچه مستحب است كه اگر از مخارج سالش زياد بيايد خمس آن را بدهد ولى اگر بداند خمس آن داده نشده است بايد خمس آن را بدهد .
مسأله 1332 - اگر ارزش مادّى هبه يا هديه بالاتر از شأنِ او باشد و يا غير متعارف باشد ، نظير اينكه يك خانه هديه شده باشد ، بايد خمس آن را بدهد .
مسأله 1333 - اگر از مالى كه خمس ندارد نظير باغى كه از باب خمس به او داده شده يا ملكى كه براى او وقف شده ، منفعتى به دست آورد و از مخارج سالش زياد بيايد بايد خمس آن را بدهد .
مسأله 1334 - اگر به واسطهء قناعت كردن ، چيزى از مخارج سال انسان زياد بيايد ، بايد خمس آن را بدهد .
مسأله 1335 - اگر جنسى را نقد بخرد و قيمت آن را از پولى كه خمس آن را نداده بپردازد آن معامله باطل است . ولى اگر نسيه بخرد و بعداً از پولى كه خمس آن را نداده است بپردازد معامله صحيح است ولى به مقدار خمسِ آن پول ، به فروشنده مديون است .
مسأله 1336 - اگر مالى را كه خمس آن داده نشده بخرد ، معاملهء يك پنجم آن باطل است مگر آنكه از حاكم شرع اجازه بگيرد .
مسأله 1337 - اگر از كافر يا كسى كه به دادن خمس عقيده ندارد مالى به دست انسان برسد ، واجب نيست خمس آن را بدهد .