مسأله 1338 - تاجر و كاسب و صنعتگر و مانند اينها از وقتى كه شروع به كاسبى مىكنند يك سال كه بگذرد ، بايد خمس آنچه را كه از خرج سالشان زياد مىآيد بدهند ، و كسى كه شغلش كاسبى نيست اگر اتفاقاً منفعتى ببرد ، بعد از آنكه يك سال از موقعى كه فايده برده بگذرد ، بايد خمس مقدارى را كه از خرج سالش زياد آمده بدهد ، و اين گونه افراد لازم نيست براى خود سال قرار دهند .
مسأله 1339 - انسان مىتواند در بين سال هر وقت منفعتى به دست آورد خمس آن را بدهد ، و جايز است دادن خمس را تا آخر سال تأخير بيندازد و اگر براى دادن خمس سال شمسى قرار دهد مانعى ندارد .
مسأله 1340 - كسى كه مانند تاجر و كاسب بايد براى دادن خمس سال قرار دهد ، اگر منفعتى به دست آورد و در بين سال بميرد ، بايد مخارج تا موقع مرگش را از منفعت كسر كنند و خمس باقى مانده را بدهند .
مسأله 1341 - اگر قيمت جنسى كه براى تجارت خريده بالا رود و آن را نفروشد و در بين سال قيمتش پايين آيد خمس مقدارى كه بالا رفته بر او واجب نيست ولى اگر بعد از تمام شدن سال خمس آن را ندهد و در سال بعد قيمتش پايين آيد خمس مقدارى كه بالا رفته بر او واجب است ، حتّى اگر به اندازهاى نگهدارى كرد ، كه معمولًا نگه مىدارند .
مسأله 1342 - مغازه و سرقفلى و وسايل كسب و سرمايه خمس دارد . اما لوازم زندگى نظير خانه و اثاثيهء خانه و ماشين سوارى به اندازهء متعارف خمس ندارد .
مسأله 1343 - اگر مالى داشته باشد كه خمسش را داده ، يا خمس ندارد مثلًا به او بخشيدهاند يا ارث به او رسيده است ، اگر قيمتش بالا رود و آن را بفروشد بايد خمس مقدارى را كه بر قيمتش اضافه شده است بپردازد .
مسأله 1344 - درختانى كه براى استفادهء از چوبشان پرورش مىدهند موقعى كه آنها را مىفروشند بايد خمس آنها را بدهند و تا آنها را نفروشند خمس ندارد هر چند از موقع فروششان گذشته باشد .
مسأله 1345 - كسى كه چند رشته كسب دارد مثلًا اجارهء ملك مىگيرد و خريد و فروش و زراعت هم مىكند ، بايد خمس آنچه را كه در آخر سال از مخارج او زياد مىآيد بدهد گرچه رشتههاى
رساله توضيح المسائل (پانزدهم 1389ش) (فارسى) — صفحة 211
مساهمون: الشيخ حسين المظاهري
ص٢١١