مىفرمايد شما گمان كرديد به بهشت مىرويد با اينكه هنوز داستان پيشينيانتان برايتان پيش نيامده است . . . »
انسانها در هر محيطى از نظر مسايل عقيدتى متحد و يك پارچه بودهاند ، هر چند در مسايل زندگى اختلافاتى داشتهاند ، پيامبران روشنگر اجتماع با مطالب تبشيرى و تهديدى خود و به وسيلهء كتاب الهى مردم را دعوت به كمال مىكنند ، و همين دعوت موجب بر هم ريختن وحدت اجتماع و از ميان رفتن يكپارچگى مردم مىگردد و اختلاف پيدا مىشود ، اختلاف بر سر پذيرش برنامه پيامبران و قوانين الهى . اين اختلاف فكرى و تضاد آراء اگر در مسير كمال انسان قرار گيرد و موجب تحقق و تفكّر گردد و نه خصومت و دشمنى و جنگ ، خيلى زود به نتيجهء مطلوب و كمال مىرسد ، ولى تأسف در اين است كه در اثر هوسها و مقامطلبى افراد سودجو و يا جهالت بى خبران ، اختلاف مزبور مسير طبيعى خود را از دست داده به مسير عداوت و دشمنى كشيده مىشود . و متأسفانه اين انحراف هم به وسيلهء افراد آگاه ! و روى ستم و ظلم و حسادتها و رقيب كوبىها ، و نه جهل و نادانى به وجود مىآيد . « 1 » البته سرانجام اين همه اختلافات و تضاد فكرى يك وحدت انسانى كاملى مىباشد كه به هيچ وجه با وحدت ابتدايى مقايسه نمىشود ، آن وحدت عاميانه و جاهلانه و غير انسانى بود ، و اين وحدت عالمانه و آگاهانه و انسانى : « ارسل رسوله بالهدى و دين الحقّ ليظهره على الّدين
هامش
( 1 ) - بقره 213 : « الّا الذين اوتوه بغيا بينهم » .