حريز نيز به امام صادق عليه السلام عرضه داشت : چيزى بيش از اختلاف اصحاب ما ، مرا ناراحت نمىكند ! حضرت فرمود : « اين اختلاف از طرف من مىباشد . » « 1 » امام هشتم فرمود : « اختلاف اصحاب من رحمتى براى شماست وقتى قدرت به دست ما افتاد شما را متحد خواهيم ساخت » . « 2 » اختلاف ظاهرى ميان افرادى كه در اقلّيت سختى قرار گرفتهاند ، موجب مىشود كه دشمن حساسيت زيادى روى آنها پيدا نكند و به همان عدم تشكّل و اختلاف آنها قناعت نموده فشار زياد ديگرى از خارج بر آنها وارد نسازد .
و البته خود رهبر كه ناظر اين اختلافها هست سعى مىكند كه به آنها بفهماند اين اختلاف ظاهرى رفتار شما ، نبايد موجب اختلاف عميقى شود . و اين اختلاف ظاهرى به هدفى صحيح و از طرف خود من بوده است .
و حتما همين راز هم به همه گفته نمىشده و تنها اهل سرّ در جريان بودند و حتّى زراره و حريز كه از اصحاب خاص هستند مدّتها از اين سرّ با خبر نبودند .
و منظور از گفتهء يكى از بزرگان پيشين كه : نظم در بى نظمى است حتما همين معنى بوده است ، نه اينكه بايد اختلاف عميق ريشهدار و بى انضباطى واقعى و هرج و مرج باشد بلكه در باطن نظم كامل ، و در ظاهر بدون تشكيلات .
هامش
( 1 ) - علل شيخ صدوق باب 131 .
( 2 ) - علل الشرايع باب 131 .