تخطي إلى المحتوى الرئيسي

نگاهى به سيستم سياسى اسلام (فارسى) — صفحة 60

مساهمون:

ص٦٠
و مراقبت داشتند مدركى به دست دشمن ندهند و اين « تقيه » را دين خود و پدران خويش مىشمردند . سعى داشتند تربيت يافتگان خود را از نظر علمى و تقوايى كمال بخشند تا با همين روش مبارزهء صلح‌آميز ، با مفاسد مبارزه كنند و اجتماع را تحت تأثير قرار دهند . سفارش مىشد با مخالفين ، در ظاهر تماسهاى گرم و دوستانه داشته باشند و حتّى علاقهء خود را در دل آنها جاى دهند ، و در همين تماسها حقايق را بگويند نه به طورى كه تشديد اختلاف شده و خطر براى مكتب جلو آمد . از مناظره‌هاى علمى اصحاب ، به خصوص امثال هشام بن حكم ، و حتّى از برخى مناظرات شوخى مآبانهء ابو جعفر احول معروف به مؤمن الطاق ، حكايت‌هاى نغز و جالبى به يادگار مانده است .

اختلاف

براى اينكه شيعه به صورت يك جبههء متشكّل و متّحد بر ضدّ خلفاء معرفى نشود ، تشكّل ظاهرى شيعه را به هم مىزدند و خود ائمّه عليهم‌السلام اختلافات عملى در ميان شيعه برقرار مىكردند - / البته فقط در سطح ظاهر - / تا مخالف فكر كند اينها كه متحّد نيستند و ميانشان اختلاف است قدرت مهمّى نيستند ، لازم نيست با اينهامبارزه نمائيم ، اختلافاتشان برايشان كافى است ، برخى اصحاب كه از اين روش سياسى بى خبر بودند ناراحت مىشدند ، و غصّه مىخوردند كه چرا نبايد متشكّل باشند و رواياتى از اين حادثه به يادگار مانده است .