ممتنع مىباشد . مبناى اين گفته هم اين است كه تصور كردهاند ملاك نياز و احتياج به علت ، حدوث است نه امكان ، و بنابراين بايد قبلا عدم باشد و سپس وجود تحقق يابد تا حدوث محقق شود ، تا ملاك احتياج به علت و ارتباط به علت پيش بيايد تا قدرت و صحت عمل و ايجاد صحيح باشد .
ليكن سابقا گفتيم كه اين اعتقاد باطلى است و ملاك احتياج به علت ، حدوث نبوده امكان است ، و امكان در ذات هر شىء غير واجب است ، و بنابراين عدم زمانى قبلى هيچ دخالتى ندارد . نمىدانيم اين آقايان در مورد خود زمان چه مىگويند ؟ آيا زمان هم بايد مسبوق به عدم در زمان باشد ؟ پيش از زمان كه زمانى نداريم .
به هر حال با بيانى كه داشتيم به خوبى روشن شد كه صحت فعل و ترك ملاك معناى قدرت نيست ، قدرت در فاعل تام و ناقص وجود دارد ولى صحت فعل و ترك در فاعل تام وجود ندارد .
2 - عدهاى گفتهاند قدرت همراه فعل حادث مىشود و پيش از فعل ، قدرتى نيست ، قدرت بر همان فعل هم پيش از خود فعل نيست . به اينها مىگوييم : شما خود قدرت را اين طور تفسير مىكنيد : « صحت فعل و ترك » . خوب اگر كسى مدتى كارى را ترك كند و سپس انجام دهد شك نيست كه حتى پيش از شروع عمل اين معنى صدق مىكند : « فعل و ترك از اين فرد صحيح و ممكن است » قدرت هم به نظر شما همين است . پس چرا منحصر به هنگام عمل مىكنيد ؟
آغاز فلسفه (ط پنجم 1385ش) (فارسى) — صفحة 225
مساهمون: السيد محمد حسين الطهراني
ص٢٢٥