تخطي إلى المحتوى الرئيسي

آغاز فلسفه (ط پنجم 1385ش) (فارسى) — صفحة 189

مساهمون:

ص١٨٩

فصل اول : « معناى معيّت و سبق و لحوق و اقسام آنها »

از جمله عوارض و احكام موجود به ماهو موجود ، سبق و لحوق و معيّت مىباشد . توضيح اينكه گاهى دو موجود ، يك نسبت واحد مشتركى به يك مبدأ وجودى دارند ليكن يكى از آن دو ، خصوصيتى با مبدأ مزبور دارند ، كه ديگرى ندارد . مثلا عدد 2 و 3 را به يك در نظر بگيريد هر دو آنها يك نسبت مشتركى به يك دارند ، هر دو از يك درست شده‌اند . ليكن عدد 2 نزديكتر از 3 ، نسبت به يك ، مىباشد . عدد 2 را سابق و متقدم و عدد 3 را متاخر و لا حق مىگويند . و اگر دو موجود نسبت مشترك و بدون هيچ گونه تفاوت به يك مبدأ داشته باشند حالتشان را نسبت به مبدأ مزبور معيّت مىگويند . سبق و لحوق اقسامى دارد كه با استقراء به دست آمده است ، از جملهء آنها سبق و لحوق زمانى است . سبقى كه سابق و لاحق آن هيچ گاه با هم جمع نمىشوند . تقدم اجزاء زمان بر يكديگر و تقدم حوادث زمانى بر يكديگر اين طور هستند . 2 - سبق بالطبع : تقدم علت ناقص بر معلول مثل نسبت تقدّمى عدد 2 بر 3 . چون تشكيل عدد 3 ، معلول شمارهء پايين‌تر خود يعنى عدد 2 مىباشد . البته عدد 2 تمام علت نيست . جزء علت است . ولى به هر