حكايت از همّتى بلند مىكند كه : آنكه همتّى بلند دارد فراوان اندوه دارد . « 1 »
البته براى بهرهبردارى مثبت از اين حالت ، برنامههاى روانى خاصّى توصيه مىشود و بايد به خصوص پدران و مادران هوشيار باشند .
آرى چند سالى در دوران بلوغ بازار تحقيق نسبتا گرم است ولى همين كه از آن دروان گذشت آن حالت عوض شده جاى خود را به حالت ركود و عدم ميل به تغيير و تحقيق ، و تمايل به زندگى يكنواخت مىسپارد .
مگر آنها كه در دوران تحقيق بلوغ روش تحقيق را به صورت عادتى براى خود درآورده باشند كه اينها هرچه بالا روند به همان حالت تحقيق باقى هستند البته منهاى جهات منفى آن .
اين دسته افراد استثنائى بوده به همان نشاط علمى جوانى و تمايل تغيير و تحول زندگى باقى مىمانند و شايد به جهت همين لذّت روحانى ، اينگونه افراد بنا به آمار نقل شده ، و به نظر تخمينى خودمان عمرى درازتر دارند مگر اينكه به جهاتى حالت يأس غلبه كند . . .
در همان دوران جوانى هم بسيارى جوانها به پيروى محيطهاى فاسد نيروى تحقيق معنوى خود را منحرف نموده به تحقيق در وضع ظاهرى خود و افراط در به اصطلاح غريزهء « جمال دوستى »
هامش
( 1 ) - « من علت همّته كثر همومه » از سخنان حضرت على ( ع ) .