كسانى كه به خدا و پيامبرانش كافرند ، مىگويند : به بعضى از پيامبران ، مؤمن و به بعضى ديگر كافريم ، مىخواهند ( از پيش خود ) راهى پيش گيرند . اينان به راستى كافر حقيقى هستند و براى كافران عذاب خوار كنندهاى آماده كردهايم . كسانى كه به خدا و پيامبران خدا ايمان دارند و بين آنان فرق نمىگذارند ، به زودى به پاداش خود مىرسند . خدا بسيار بخشنده و مهربان است .
تبعيض در ايمان به پيامبران
خداى متعال در اين چند آيه ، معيار كفر به خود و پيامبرانش را تبعيض در ايمان به پيامبران معرفى مىكند . پس تبعيض در ايمان به پيامبران ، مساوى است با كفر به خدا و همهء پيامبران . در حالى كه در ظاهر ادعاى ايمان به خدا و پيامبرانش را دارند . نيز روشن مىشود كه ايمان - در اصطلاح اصول فقه - عام مجموعى است و قابل تبعيض نيست .
ايمان به همهء انبيا جز يكى از آنان ، با كفر به خدا و همهء پيامبران مساوى است . اين تبعيض ، كفر حقيقى است و علت عدم قبولى تبعيض در ايمان و مساوى بودن آن با كفر حقيقى ، آن است كه حقيقت ايمان ، تسليم به حكم خداى متعال است و خود ايمان و اذعان ، يك واحد است كه با متعلقش مشخص مىشود ؛ خواه به يك فرد باشد و يا هزاران فرد و خواه متعلق آن خود پيامبر باشد يا وصى بر حق آن . اين معنا را كه روح ايمان ، تسليم است ، امام جعفر صادق عليه السلام مىفرمايد :
إنّكم لَا تكُونُون صالحينَ حَتّى تَعْرِفُوا ، و لا تَعْرِفُونَ حَتّى تُصدّقُوا ، و لا تُصدّقُونَ حتّى تُسلّمُوا أبواباً أرْبَعةً لا يَصْلُحُ أوّلُها إلّابآخرِها . . . ؛ « 1 »
شما از صالحان نخواهيد بود ؛ مگر اين كه شناخت و معرفت داشته باشيد و به معرفت هم نخواهيد رسيد ؛ مگر اين كه تصديق داشته باشيد و به مقام تصديق هم نخواهيد رسيد ؛ مگر اين كه به دربهاى چهارگانهء ايمان تسليم شويد كه اوّلين درب آن جز با درب آخرين آن اصلاح نمىشود . ( يعنى اوّلين آنها با آخرين آنها شايسته و نيكو و نافع خواهد بود ) و
هامش
( 1 ) . اصول كافى ، ج 1 ، ص 139 .