در اين آيه مىبينيم كه خداى متعال نسبت دادن زنا به زن عفيف را بسيار مورد اهميت قرار داده تا جايى كه معلوم نيست معصيتى را تا اين درجه از اهميت قرار داده باشد . چه اين كه آنان را در دنيا و آخرت ملعون معرفى كرده و به عذاب دردناك بيم داده است . شايد انگيزهء اين همه تهديد دو جهت باشد :
1 . آبرو و حيثيت شخص آبرودار حائز بالاترين درجه اهميت است . قرآن كريم از قول مريم عليها السلام نقل مىكند كه وقتى خود را در معرض چنين تهمتى مىبيند از جان و دل آرزوى مرگ مىكند : « يا لَيْتَنِى مِتُّ قَبْلَ هذا وَكُنْتُ نَسْياً مَنْسِيّاً » ؛ « 1 » اى كاش ! قبل از اين جريان مرده بودم و به كلى فراموش مىگرديدم .
ضربهء روحى تهمت و افترا چنان كارى است كه مانند مريم عليها السلام كه به تصديق قرآن « صديقه » است ، از تحمل آن اظهار ناتوانى و آرزوى مرگ مىكند .
آبروى زن يا مرد آبرودار را لكه دار نمودن به مراتب بدتر از كشتن است ؛ زيرا اين تهمت نه فقط دامن متهم را فرا مىگيرد ، بلكه آبروى اقربا و خويشاوندان را نيز لكه دار مىسازد و به هيچ وجه قابل تدارك نيست . به ويژه در جامعهء كنونى كه عموماً فاقد فرهنگ اصيل اسلام مىباشند . از اين جهت در زيارت حضرت رضا عليه السلام وارد شده :
قَتَل اللهُ من قَتَلك بالأيدي و الأَلسنِ ؛
خدا لعنت كند كسانى را كه شما را با دست و زبان كشتند .
2 . در اسلام به كانون خانواده كه زمينهء رشد انسانهاست توجه خاص شده و بايد محيط خانواده گرم و سرشار از حسن اعتماد باشد .
چنين تهمتهايى اساس يك خانواده را از هم مىپاشد و سوء ظن ايجاد مىنمايد و در نتيجه ، حسن تفاهم و صميميت از كانون خانواده رخت بر بسته و محيط گرم خانواده به مركز كينه و عداوت تبديل مىشود .
معناى قذف و شرايط تحقق آن
گر چه در آيه ، از تهمت به « رمى » و در خطبه به « قذف » تعبير مىكند ولى اشاره به
هامش
( 1 ) . مريم ( 19 ) آيهء 23 .