ابو نعيم از حذيفه ، ابنحماد از عبد الله بن عمرو ، جابر از سنن الداني ، هشام بن محمد از كتاب ابنحماد ، ابى امامه از حليه و ابنحماد ، و حديث حذيفه از سنن الدانى و حديث جابر از مسند احمد ، به علاوهى گفتار كعب الاحبار و سدى از كتاب ابنحماد .
ابن حجر در فتح البارى 6 / 358 مينويسد : « نماز عيسي ( عليه السلام ) پشت سر مردى از اين امت در آخرالزمان و نزديكيهاى قيامت ، بر قول صحيح - كه عبارتست از اينكه هماره در زمين كسى خواهد بود كه حجت الهى را به پا دارد - دلالت ميكند . »
همان گونه كه در ارشاد السارى گفته و تصريح كرده كه اين مرد مهدى است و عيسى به او اقتدا ميكند ، و همچنين است در عمدة القاري .
در فيض البارى هم روايتى را از ابن ماجه نقل ميكند كه تفسيرى براى حديث بخارى قلمداد ميشود و ميافزايد : اين حديث صريح در آن است كه امام در احاديث [ كه مسيح به دو اقتدا ميكند ] امام مهدى است . . .
البته جريان اقتداى مسيح ( عليه السلام ) به امام مهدي ( عجل الله تعالى فرجه الشريف ) براى برخى از علماى آنها گران آمده ، لذا اين گونه توجيه ميكند كه عيسي ( عليه السلام ) يك بار به ايشان اقتدا ميكند ، و بعد از آن ديگر امامت را خود بر عهده خواهد داشت ، و اقتداى عيسى به امام مهدي ( عليهما السلام ) گراميداشت شخص امام ( عليه السلام ) نيست ، بلكه به خاطر امت است !
اينان آنچه را كه خداوند متعال به آل محمد ( عليهم السلام ) عطا كرده زياد ميشمرند ، لكن اگر اين فضائل و كمالات را به آل ابوبكر وآل عمر يا بنياميه داده بود فرياد شادى بر ميآردند و عَلم آن را همه جا بر ميافراشتند !
بعضى از اينان معناى اين سخن : امامتان از شما باشد ، را چنين گرفتهاند : يعنى او بر اساس كتابتان بر شما امامت خواهد كرد ! و لكن گنجى شافعى در البيان / 496 اين سخن را ردّ كرده و آن را تأويلى باطل ميشمارد .
مناوى در فيض القدير 6 / 17 مينويسد : « عيسى هنگام نماز صبح بر منارهى سفيد در شرق دمشق فرود ميآيد . او ميبيند امام مهدى آمادهى نماز است . مهدى چون از حضور او آگاه ميشود عقب ميرود . ولى عيسي ( عليه السلام ) او را جلو انداخته پشت سر مهدى نماز ميگزارد .
فرهنگ موضوعي احاديث امام مهدي ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 756
مساهمون: الشيخ علي الكوراني العاملي
ص٧٥٦