صاحبتان ندهند ، كشتههاى آنها شهيدند . بدان ! اگر من آن [ دوران ] را درك ميكردم ، جانم را براى صاحب اين امر نگاه ميداشتم . » در برخى ديگر آمده كه افرادى از ياران ايشان در آذربايجان ، خراسان و ديگر مناطق خروج ميكنند ، همان / 194 و 263 از ابو بصير از امام صادق از امام باقر ( عليهما السلام ) نقل ميكند : « ناگزير رخدادى در آذربايجان به وقوع ميپيوندد كه چيزى جلودار آن نيست . چون رخ داد فرشهاى خانههايتان باشيد و تا زمانى كه ما حركتى نكردهايم حركتى نكنيد . هنگامى كه حركت كنندهى ما حركت كرد ، اگر چه چهار دست و پا به سويش بشتابيد . به خدا قسم گويا او را بين ركن و مقام ميبينم كه با مردم بنابر كتاب جديد بيعت ميكند ، بر عرب سختگير است . در ادامه فرمودند : واى بر تجاوزگران عرب از شرّى كه نزديك شده است . » اين حديث بر حركتى عظيم در آذربايجان در سال ظهور دلالت دارد ، و به دنبال آن كسى به امر امام ( عليه السلام ) و يا خود ايشان به پا خواهد خواست كه در فصل تركان خواهد آمد . علاوه بر اين شخص ، فردى در خراسان و نيز فردى از اهلبيت ( عليهم السلام ) در گيلان قيام خواهند كرد ، غيبت نعمانى / 274 از امام صادق ( عليه السلام ) نقل ميكند : « اميرالمؤمنين ( عليه السلام ) دربارهى امورى كه پس از خود تا قيام قائم واقع ميشود مطالبى فرمودند ، امامحسين ( عليه السلام ) عرضه داشت : يا اميرالمؤمنين ! چه زمانى خدا زمين را از ستمگران پاك خواهد ساخت ؟ ايشان فرمودند : خداوند زمين را از ظالمان پاك نميكند تا آنكه خون حرام ريخته شود . آنگاه جريان بنى اميه و بنى عباس را در سخنى طولانى ذكر كردند ، سپس فرمودند : آن هنگام كه قيام كننده [ اي ] در خراسان قيام كند و بر كوفان و ملتان غالب شود و از جزيرهى بنى كاوان بگذرد ، و قائمى از ما در گيلان قيام نمايد و آبر و ديلمان ( 1 ) او را اجابت كنند . . . » اين سه نفر كه يكى در آذربايجان ، يكى در خراسان و سومى در گيلان به پا ميخيزند به هم مرتبط ميباشند ، مردم را براى يارى امام ( عليه السلام ) فرا ميخوانند ، عمل آنها توسط وزير ايشان يمانى رهبرى ميشود ، البته ممكن است مستقيماً از خود امام خط بگيرند ، زيرا ايشان در آن برهه ظهور كرده ولى هنوز مخفى ميباشد .
فرهنگ موضوعي احاديث امام مهدي ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 696
مساهمون: الشيخ علي الكوراني العاملي
ص٦٩٦
هامش
( 1 ) . در فصل هفدهم ، توضيحى دربارهى مناطق عنوان شده در اين روايت ، در پاورقى گذشت .