دلائل الامامة : « خداوند شرق و غرب زمين را براى او فتح خواهد نمود . . . خورشيد و ماه را فرا ميخواند ، و آن دو او را پاسخ ميدهند . زمين براى او درنورديده ميشود ، و خدا به او وحى مينمايد ، او هم به فرمان خدا عمل ميكند . » خصال / 248 از امام باقر ( عليه السلام ) روايت ميكند : « خداوند تبارك و تعالى از ميان پيامبران تنها چهار نفر را در زمين پادشاهى داد ؛ ذوالقرنين كه عياش نام دارد ، داود ، سليمان و يوسف ( عليهم السلام ) . عياش بر ما بين مشرق و مغرب حكومت كرد ، داود و سليمان از شامات تا اصطخر ، و يوسف بر مصر و بيابانهاى آن حاكميت داشت ، و نه بيشتر . » شيخ صدوق ( رحمه الله ) در ادامه مينگارد : « اين روايت اين گونه به ما رسيده است ، ليكن صحيح و باور من آن است كه ذوالقرنين پيامبر نبوده ، بلكه بندهاى شايسته و خدا دوست بوده كه خدا نيز او را دوست داشته است ، او در راه خدا خيرخواهى ميكرده ، و خداوند نيز خير او را خواسته است ، اميرالمؤمنين ( عليه السلام ) ميفرمايند : كسى مانند ذوالقرنين در ميان شما نيز هست . ذوالقرنين پادشاهى بوده كه خداوند او را فرستاده ، نه پيامبر بوده و نه جانشين پيامبر ، همانند طالوت ، خداوند ميفرمايد : وَقَالَ لَهُمْ نَبِيُّهُمْ إِنَّ اللهَ قَدْ بَعَثَ لَكُمْ طَالُوتَ مَلِكاً ، ( 1 ) پيامبرشان به آنان گفت : همانا خداوند طالوت را به پادشاهى براى شما فرستاده است . و جايز است نام كسى كه پيامبر نيست در ميان پيامبران ذكر شود ، همان گونه كه در زمرهى فرشتگان شيطان كه فرشته نيست ذكر شد ، خدا ميفرمايد : وَإِذْ قُلْنَا لِلْمَلائِكَةِ اسْجُدُوا لآدَمَ فَسَجَدُوا إِلا إِبْلِيسَ كَانَ مِنَ الْجِنِّ ، ( 2 ) و آنگاه كه به فرشتگان گفتيم بر آدم به سجده در آييد ، آنها هم به سجده افتادند ، مگر ابليس كه از جنيان بود . » كمال الدين 1 / 282 از اميرالمؤمنين ( عليه السلام ) نقل ميكند : « رسولخدا ( صلى الله عليه وآله ) فرمودند : امامان پس از من دوازده تن هستند . يا علي ! نخستين آنان تو هستي ، و آخرين آنها قائم است كه خداى عزوجل مشارق و مغارب زمين را بر دستان او فتح خواهد نمود . » ( 3 )
فرهنگ موضوعي احاديث امام مهدي ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 337
مساهمون: الشيخ علي الكوراني العاملي
ص٣٣٧
هامش
( 1 ) . سورهى بقره / 247
( 2 ) . سورهى كهف / 50
( 3 ) . و نيز عيون اخبار الرضا ( عليه السلام ) 1 / 56 ، امالى صدوق / 97 و 502 ، روضة الواعظين 1 / 102 ، مناقب آل ابى طالب ( عليه السلام )
1 / 298 ، اثبات الهداة 1 / 616 و نوادر الاخبار / 128