بسا پيامبر ( صلى الله عليه وآله ) مثلاً هفت مرحله و يا هفتاد سال را قصد نمودهاند ولى آنها چنين برداشت كردهاند . حاكم در المستدرك 4 / 577 از ابو سعيد نقل ميكند - و بنابر شرط مسلم صحيح ميشمارد - كه رسولخدا ( صلى الله عليه وآله ) فرمودند : « مهدى از ما اهلبيت است . بينياش برجستگى دارد و پيشانياش بلند است . او زمين را از عدل و داد خواهد آكند ، همان سانى كه از ستم و جفا مملو شده است . او اين مقدار - و دست چپ را به همراه دو انگشت مسبحه و ابهام دست راست گشودند - خواهد زيست . » ( 1 ) المعجم الاوسط 10 / 209 از ابو سعيد : « . . . و اين مقدار - و ايشان دست راست خود را به همراه دو انگشت [ از دست چپ ] باز كردند - خواهد زيست . » ( 2 ) ابو يعلى در مسند 12 / 19 از ابوهريره نقل ميكند كه رسولخدا ( صلى الله عليه وآله ) فرمود : « قيامت به پا نميشود مگر بعد از آنكه مردى از اهلبيتم خروج كند . او مردمان را ميزند [ و واميدارد ] تا به حق بازگردند . پرسيدم : چند سال ؟ فرمودند : پنج و دو ، گفتم : يعنى چه ؟ گفتند : نميدانم . » ( 3 ) نگارنده : اين عمل آن حضرت به هفت برهه و مرحله اشاره دارد ، گرچه منشأ توهّم هفت سال شده است ، البته احتمال آن نيز ميرود كه به جهت دگرگونى زندگى مردم ، زمان در روزگار آن حضرت تغيير يابد ، و اين عمل بدان اشارت داشته باشد . در هر صورت روايتى كه متضمن هفت سال ميباشد با روايات بسيارى - كه برخى از آنها تا سيصد و نه سال را بيان ميدارد ، و نزد ما رجحان دارد - معارض است . 2 . احتمال آن ميرود كه برخى راويان دچار اشتباه شده و ميان پيمان آتش بسى كه بين امام ( عجل الله تعالى فرجه الشريف ) و روميان بسته ميشود و هفت سال به طول ميانجامد ، خلط كردهاند ، از اين رو مدّت حكومت ايشان را هفت سال پنداشتهاند ! المعجم الكبير 8 / 101 و 120 از ابى امامه نقل ميكند كه رسولخدا ( صلى الله عليه وآله ) فرمودند : « ميان شما و روميان چهار بار آتش بس به وقوع خواهد پيوست . چهارمين آنها به دست مردى از خاندان هرقل واقع ميشود و هفت سال به طول خواهد انجاميد . در اين هنگام
فرهنگ موضوعي احاديث امام مهدي ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 335
مساهمون: الشيخ علي الكوراني العاملي
ص٣٣٥
هامش
( 1 ) . و نيز جمع الفوائد 3 / 181
( 2 ) . و نيز فرائد السمطين 2 / 330
( 3 ) . و نيز مجمع الزوائد 7 / 315 ، مغربى نيز در رد ابن خلدون / 557 آن را موثق ميشمارد .