دادند : « مردمانى شايسته در ميان مردمى نا اهل و بسيار . كسانى كه نافرمانى آنها را ميكنند بيش از كسانى هستند كه از آنان پيروى ميكنند . » و در 4 / 73 از عبدالرحمن بن سنه چنين آورده است : « آنان ، كسانى هستند كه هنگام فساد مردم ، به اصلاح ميپردازند . سوگند به كسى كه جانم به دست اوست ، ايمان مانند سيل به مدينه رو خواهد آورد . قسم به آنكه جانم به دست اوست ، همان گونه كه مار در سوراخش بر خود ميپيچد ، اسلام هم در ميان اين دو مسجد جمع ميشود . » ( 1 ) المعجم الاوسط در 6 / 377 از ابن عباس نقل ميكند كه پيامبر ( صلى الله عليه وآله ) فرمود : « اسلام غريبانه آغاز شد و غريبانه باز خواهد گشت ، پس خوشا به حال غريبان . پيش از قيامت فتنههايى خواهد بود به مانند پارههاى شب تاريك ، شخص شب هنگام مؤمن است ولى صبح كافر است ، و شخص صبح هنگام مؤمن است ولى شب كافر ، اقوامى هستند كه دين خود را در قبال كالاى دنيا ميفروشند . » ترمذى در 4 / 129 مينويسد : « چنانكه مار در لانهاش جمع ميشود ، دين در حجاز جمع ميگردد . دين در حجاز پناه ميگيرد ، چنانكه بز كوهى به بالاى كوه پناه ميبرد . دين غريبانه آغاز گشت و غريبانه باز ميگردد . خوشا به حال غريبان كه سنتم را - كه مردم پس از من به فساد ميكشند - اصلاح ميكنند . اين حديثى حسن است . » در منابع شيعى نيز احاديثى دربارهى غربت اسلام روايت شده است . الجعفريات / 192 از اميرالمؤمنين ( عليه السلام ) نقل ميكند كه پيامبر ( صلى الله عليه وآله ) فرمودند : « اسلام غريبانه آغاز شد و غريبانه باز ميگردد ، خوشا به حال غريبان ، پرسيدند : اى رسولخدا ! غريبان كيانند ؟ فرمود : كسانى كه وقتى مردم فساد ميكنند ، اصلاح مينمايند . مؤمن ، هيچ وحشت و غربتى ندارد . هر مؤمنى كه در غربت بميرد و گريه كنندگانش اندك باشند ، فرشتگان بر او ترحّم كرده ، خواهند گريست ، و گرنه در قبرش نورى گسترده ميشود كه از جايى كه دفن شده تا زادگاهش خواهد درخشيد . » كمال الدين 1 / 200 سه روايت از اميرالمؤمنين ( عليه السلام ) آورده و مينويسد : « و همچنانكه پيامبر ( صلى الله عليه وآله )
فرهنگ موضوعي احاديث امام مهدي ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 143
مساهمون: الشيخ علي الكوراني العاملي
ص١٤٣
هامش
( 1 ) . و نيز ر . ك به صحيح مسلم 1 / 90 ، سنن ابن ماجه 2 / 1319 ، مسند بزار 1 / 314 ، مشكل الآثار 1 / 297 ،
المسند الجامع 12 / 317 ، 6 / 155 و 14 / 192 ، المعجم الأوسط 2 / 551 و 5 / 478