خواهد گردانيد ؛ [ نور ] ولايت قائم است ، وَلَوْ كَرِهَ الْكَافِرُونَ ، گر چه كافران را ناخوش افتد ؛
[ يعنى كافرانِ ] به ولايت علي ( عليه السلام ) . . . »
تفسير قمى 2 / 365 : « يُرِيدُونَ لِيُطْفِئُوا نُورَ اللهِ بِأَفْوَاهِهِمْ وَاللهُ مُتِمُّ نُورِهِ ؛ به وسيلهى قائم از
آل محمد ( عليهم السلام ) [ نور خود را كامل خواهد گرداند ] . آن هنگام كه خروج كند خداوند او را بر تمام اديان فائق ميگرداند تا آنكه جز خدا پرستش نشود ، و اين همان فرمايش است : زمين را از عدل و داد ميآكند ، آنسان كه از ستم و جور پر شده است . »
همان 2 / 317 : « هُوَ الَّذِي أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدَى وَدِينِ الْحَقِّ لِيُظْهِرَهُ عَلَى الدِّينِ كُلِّهِ ؛ او امامى است كه خدا بر تمام اديان او را غالب ميگرداند ، پس زمين را از داد و عدل پر ميكند ، همانگونه كه از بيداد و ظلم آكنده شده است ، و اين از همان قسمى است كه گفتيم تأويل آن بعد از نزول آن است . »
كمال الدين 2 / 670 روايت ميكند : « امام صادق ( عليه السلام ) در مورد اين آيه : هُوَ الَّذِي أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدَى وَدِينِ الْحَقِّ لِيُظْهِرَهُ عَلَى الدِّينِ كُلِّهِ وَلَوْ كَرِهَ الْمُشرِكونَ ، فرمودند : به خدا قسم تأويل آن هنوز نازل نشده است ، و نازل نميشود تا آنكه قائم ( عليه السلام ) خارج گردد . پس چون خروج كند هيچ كسى كه به خداى عظيم كافر باشد يا براى امام شريك قرار دهد نميماند ، مگر آنكه خروج او را ناخوش ميدارد . حتى اگر كافر يا مشركى درون صخرهاى باشد آن صخره ندا كند : اى مؤمن ! درون من كافرى است ، مرا بشكن و او را به قتل رسان . »
مجمع البيان 9 / 464 مينگارد : « عياشى با سند خود از عمران بن ميثم از عبايه نقل ميكند : اميرالمؤمنين ( عليه السلام ) اين آيه را تلاوت كردند : هُوَ الَّذِي أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدَى وَدِينِ الْحَقِّ لِيُظْهِرَهُ عَلَى الدِّينِ كُلِّهِ وَلَوْ كَرِهَ الْمُشرِكونَ ، و فرمودند : آيا آن [ دين حق ] غالب شده است ؟ مردم جواب دادند : آري ، ايشان فرمودند : نه ، قسم به آنكه جانم به دست اوست [ واقع نميشود ] تا آنكه هيچ منطقهاى باقى نماند ، مگر آنكه در آن صبح و شام گواهى به لا إله إلا الله ندا شود . »
البته اين روايت در تفسير عياشي ( رحمه الله ) كه به طور ناقص به دست ما رسيده موجود نميباشد .
تهذيب الاحكام 6 / 154 از محمد بن مسلم روايت ميكند : « از امام باقر ( عليه السلام ) سؤال كردم كه چون قائم قيام كند بر اساس كدامين سيره و روش رفتار خواهد نمود ؟ فرمودند : به سيرهى
فرهنگ موضوعي احاديث امام مهدي ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 1051
مساهمون: الشيخ علي الكوراني العاملي
ص١٠٥١