مالك ، بين اجازه دادن عقد و گرفتن بهاى تعيين شدهء كالا ( ثمن ) و بين فسخ عقد و مطالبهء مال در فرض وجود آن و بدل در فرض تلف آن ، مخير خواهد بود . 28
در فرض اطلاق عقد شركت ، آيا رعايت مصلحت شركا بر عامل لازم است ، يا صرف نبود مفسده كفايت مىكند ؟ مسئله اختلافى است . 29
عدم ضمان عامل : از آنجا كه عامل امين است ، ضامن سرمايه در صورت تلف نخواهد بود ، مگر آنكه در كار ، زياده روى يا كوتاهى كرده باشد . بنابر اين ، اگر عامل مدعى تلف شدن سرمايه گردد ، ادعايش با سوگند پذيرفته مىشود . همچنين اگر ديگرى مدعى خيانت يا قصور عامل شود ، قول عامل مبنى بر عدم خيانت يا كوتاهى نكردن ، با سوگند وى پذيرفته مىشود . 30
شرط اجل در عقد : بنابر جايز بودن عقد شركت ، تعيين مدت در عقد ، الزام آور نيست ؛ از اين رو ، هر يك از شركا هر زمان كه بخواهد مىتواند عقد را فسخ كند . البته در صورت عدم فسخ ، تصرف در مال مشترك ، بعد از پايان اجل ، منوط به اجازهء جديد است . 31
بطلان عقد شركت : عقد شركت با اسباب زير باطل مىشود : فسخ عقد توسط يكى از شركا ، بنابر قول به جواز عقد ؛ مرگ يكى از شركا ؛ ديوانگى ؛ بيهوشى و محجوريت ناشى از ورشكستگى يا سفاهت . 32
1 . لسان العرب و مجمع البحرين ، واژهء « شرك » * 2 . تذكرة الفقهاء 16 / 307 * 3 . جامع المقاصد 8 / 8 * 4 . شرائع الإسلام 2 / 374 ؛ قواعد الأحكام 2 / 325 ؛ المهذب البارع 2 / 543 * 5 . مسالك الأفهام 4 / 301 - 302 ؛ مجمع الفائدة 10 / 195 ؛ كفاية الأحكام 1 / 618 ؛ جامع المدارك 3 / 400 - 401 ؛ تحرير الوسيلة 1 / 622 ؛ هداية العباد ( گلپايگانى ) 2 / 40 * 6 . مجمع الفائدة 10 / 198 ؛ مفتاح الكرامة 16 / 577 ؛ منهاج الصالحين ( سيد محمدسعيد حكيم ) 2 / 188 * 7 . الحدائق الناضرة 21 / 147 - 148 * 8 . المبسوط 2 / 343 * 9 . جواهر الكلام 26 / 290 - 291 * 10 . العروة الوثقى 5 / 273 - 275 ؛ مستمسك العروة 13 / 4 - 5 * 11 . مستمسك العروة 13 / 6 - 7 * 12 . كلمة التقوى 4 / 426 * 13 . جواهر الكلام 26 / 309 * 14 . منهاج الصالحين ( سيستانى ) 2 / 167 - 168 * 15 . جواهر الكلام 26 / 296 - 298 ؛ العروة الوثقى 5 / 276 - 277 * 16 . تذكرة الفقهاء 16 / 323 ؛ العروة الوثقى 5 / 279 * 17 . قواعد الأحكام 2 / 326 ؛ جامع المقاصد 8 / 15 - 16 * 18 . وسيلة النجاة / 443 * 19 . تذكرة الفقهاء 16 / 326 ؛ جواهر الكلام 26 / 288 ؛ تحريرالوسيلة 1 / 623 * 20 . مفتاح الكرامة 16 / 587 ؛ العروة الوثقى 5 / 276 *
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى) — صفحة 670
مساهمون: موسسه دائرة المعارف فقه اسلامى بر مذهب اهل بيت ( ع )
ص٦٧٠