احكامى كه در سنّت آمده يا تأكيد كنندهء احكام كلّى قرآنى است ، مانند رواياتى كه به نماز ، روزه ، زكات و حج ، امر و از شراب و قمار نهى مىكنند ، يا تشريح و تبيين كنندهء آن ، مانند رواياتى كه متكفل بيان اجزاء ، شرايط و موانع نماز ، روزه و حجاند و يا تبيين كنندهء احكامى جديداند كه در ظاهر قرآن كريم نيامده است ، از قبيل محروميت قاتل از ارث و حرمت جمع بين عمه و دختر برادر او يا خاله و دختر خواهر او ، مگر با اجازهء عمه و خاله . بنابر اين ، انكار سنّت در هر يك از عرصههاى ياد شده و قائل شدن به كفايت كتاب خدا ، انكار اصل اسلام و قرآن و موجب كفر است .
بدون شك ، تخصيص ( - - - ) تخصيص ) عمومات قرآن كريم به سنّتى كه از راه قطعى به دست آمده ، جايز است ؛ همچنين است سنّتى كه از راه غير قطعى ؛ يعنى خبر واحد - بنابر قول به حجيّت آن - به دست آمده باشد . نسخ قرآن كريم ( - - - ) نسخ ) به سنّت جايز است . 8
سنّت به معناى دوم بر عمل واجبى اطلاق مىشود كه وجوب آن از راه سنّت ثابت شده باشد . مقابل آن فريضه قرار دارد و بر واجبى اطلاق مىشود كه وجوب آن از طريق قرآن به اثبات رسيده است .
كاربرد اين نوع سنّت بيشتر در روايات است . به عنوان مثال ، در روايتى آمده است : « غسل جنابت فريضه و غسل ميّت سنّت است » . مراد اين است كه حكم غسل جنابت در قرآن و حكم غسل ميّت در سنّت بيان شده است . 9
سنّت به معناى سوم ، مقابل بدعت ( - - - ) بدعت ) به كار مىرود و بر مجموع معارف دينى ، اعم از اعتقادات ، اخلاقيات و احكام كه از سوى رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله و ساير معصومان عليهم السّلام ابلاغ و تبيين شده ، اطلاق مىگردد . 10
1 . أصول الفقه 2 / 64 - 65 * 2 . مشرق الشمسين / 22 و 24 * 3 . الأصول العامة / 193 - 201 * 4 . 229 - 230 * 5 . 232 - 233 * 6 . أصول الفقه 2 / 59 - 61 ؛ الأصول العامة / 233 - 236 * 7 . الأصول العامة / 236 - 237 * 8 . 241 - 247 * 9 . تهذيب الأحكام 1 / 109 ؛ مشرق الشمسين / 350 - 351 ؛ التنقيح ( الطهارة ) 8 / 264 * 10 . الوافى 1 / 302 .
سنتور
- - - ) آلات موسيقى