چه آنكه در قرآن كريم ، كليات احكام آمده و تفصيل آنها در سنّت بيان شده است .
راههاى دستيابى به سنّت : راههايى كه ما را به سنّت مىرساند دو گونه است : قطعى و غير قطعى .
1 . راههاى قطعى : مهمترين راههاى قطعى كه براى دستيابى به سنّت شمردهاند عبارت است از : خبر متواتر ( - - - ) تواتر ) ؛ خبر غير متواتر همراه با قراين و شواهدى كه موجب قطع به صدور آن از معصوم عليه السّلام شود ؛ اجماع كاشف از سنّت ( - - - ) اجماع ) ؛ بناى عقلا كه كاشف از سنّت باشد ( - - - ) بناى عقلا ) ؛ سيرهء متشرعهء كاشف از سنّت ( - - - ) سيره ) و ارتكاز متشرعهء كاشف از سنّت 3 ( - - - ) ارتكاز ) .
2 . راههاى غير قطعى : تنها راه غير قطعى كه - به سبب وجود دلايل قطعى بر حجيت آن - از سوى همهء متأخران و بسيارى از قدما پذيرفته شده ، خبر واحدى است كه راوى آن مورد وثوق و اطمينان باشد ( - - - ) خبر واحد ) .
چگونگى استفاده از سنّت : سنّت در همهء عرصههاى ياد شده ( قول ، فعل و تقرير معصوم عليه السّلام ) بيانگر حكم خداوند متعال است . بنابر اين ، مفاد سنّت حكم شرعى است ؛ خواه در ارتباط با طبيعت بشرى معصوم عليه السّلام باشد ، مانند خوردن ، نوشيدن و خوابيدن ، يا در رابطه با ادارهء زندگى شخصى وى ، همچون تجارت و كشاورزى ، يا در حوزهء مسائل كشورى و لشكرى و رهبرى جامعه و يا در قلمرو تبيين و تبليغ احكام شرع به مردم . 4 بنابر اين سنّت از مصادر تشريع احكام مىباشد .
اينك با توجه به گسترهء سنّت ( قول ، فعل و تقرير ) به بررسى مقدار دلالت هر يك مىپردازيم .
الف . دلالت قول : استفاده از گفتار معصوم عليه السّلام در قلمرو معناى لغوى لفظ و يا معناى اصطلاحى آن ، در جايى كه حقيقت شرعى ( - - - ) حقيقت شرعى ) وجود دارد ، صورت مىگيرد . براى فهم معانى لغوى الفاظ بر اساس بناى عقلا ، كه از سوى شرع نيز تأييد شده باشد ،
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى) — صفحة 536
مساهمون: موسسه دائرة المعارف فقه اسلامى بر مذهب اهل بيت ( ع )
ص٥٣٦