شتاب كند ؛ در حدّى كه عرف او را تارك آن نداند . بنابر اين ، پاسخگويى پس از اتمام كلمه يا كلام در صورتى كه سلام در اثناى آن صورت گرفته باشد ، ضررى به فورى بودن نمىرساند . 22
بنابر قول مشهور ، پاسخ سلام بايد به گونهاى باشد كه سلام كننده آن را بشنود ؛ 23 ليكن برخى در وجوب آن ترديد كردهاند ؛ 24 بلكه بعضى در حال نماز ، پاسخ آهسته را نيز جايز دانستهاند . 25
پاسخ سلام كودك مميّز نيز واجب است ؛ ليكن در صورتى كه سلام بر جمع باشد ، در جواز اكتفا به پاسخ وى ، اختلاف است . 26 برخى ، پاسخ دادن به سلام كودك مميّز را واجب ندانستهاند . 27
در اينكه پاسخ سلام كافر واجب است يا نه اختلاف است . 28
بنابر قول به حرمت سلام كردن زن بر مرد نامحرم و عكس آن ، آيا در صورت سلام كردن ، پاسخ آن واجب است يا نه مسئله اختلافى است . 29
پاسخ به سلام كتبى ( نامه ) واجب نيست ؛ هرچند مستحب است ؛ 30 ليكن بنابر قول به وجوب جواب نامه ، پاسخگويى به سلام مندرج در آن نيز واجب خواهد بود . 31
پاسخگويى به سلام با واسطه واجب نيست ؛ هرچند استحباب دارد و مستحب است پاسخ دهنده خطاب به واسطه بگويد : « عليك و عليه السّلام » . 32 برخى ، در اين فرض نيز رد سلام را واجب دانستهاند . 33
پاسخ دادن به سلام غلط نيز واجب است ، مگر آنكه غلط به حدّى فاحش باشد كه عنوان سلام و تحيت بر آن صدق نكند . 34
چگونگى پاسخ : پاسخ به سلام در غير حال نماز با لفظ « عليكم » يا « عليك السّلام » تحقق مىيابد ؛ ليكن در اينكه منحصر به كيفيت ياد شده است يا به ديگر صيغهها نيز ، همچون « سلام عليكم » محقق مىشود ، اختلاف است . 35
بنابر قول مشهور ، در جواب سلام كافر « عليك » گفته مىشود ؛ 36 ليكن در وجوب اكتفا به آن و عدم ضميمهء « سلام » يا جواز پاسخ به غير آن ، اختلاف است . 37
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى) — صفحة 516
مساهمون: موسسه دائرة المعارف فقه اسلامى بر مذهب اهل بيت ( ع )
ص٥١٦