حلال مىداند ، كافر و مرتد ( - - - ) ارتداد ) به شمار رفته و احكام مرتد بر او جارى مىگردد ؛ ليكن در صورتى كه آن را حلال نداند ، كافر به شمار نمىرود . 22
كيفر ساحر : بنابر قول مشهور ، كيفر ساحر مسلمان قتل است ؛ خواه آن را حلال بشمارد يا حرام بداند ؛ ليكن كيفر ساحر كافر تعزير ( - - - ) تعزير ) مىباشد . 23 برخى در ساحر مسلمان بين كسى كه سحر را حلال مىشمارد و غير او ، تفاوت قائل شده و قتل را تنها در صورت نخست ، ثابت دانستهاند . 24
اثبات سحر : بدون شك ، سحر با اقرار ساحر ثابت مىگردد ؛ ليكن در اينكه با بيّنه ( - - - ) بيّنه ) نيز ثابت مىشود يا نه ، معروف قول نخست است . 25 برخى ، سحر را تنها از راه اقرار قابل اثبات دانستهاند . 26 در اقرار نيز آيا يك بار اقرار كفايت مىكند يا دو بار لازم است ؟ برخى ، احتياط را در دو بار اقرار دانستهاند . 27
كشتن ديگرى با سحر : اگر ساحر با سحر كردن ديگرى موجب مرگ او گردد ، در صورتى كه قصد او از اين كار ، كشتن مسحور باشد يا سحر به گونهاى باشد كه غالباً منجر به كشته شدن مسحور مىگردد ، قصاص مىشود ؛ اما اگر چنين قصدى نداشته باشد و سحر نيز غالباً كشنده نباشد ، قتل شبه عمد محسوب و ديه ثابت مىشود و اگر اقرار به خطا كند ؛ بدين معنا كه قصدش سحر ديگرى بوده و به اشتباه نام مقتول را برده است ، ديه بر عاقله ( - - - ) عاقله ) ثابت نمىشود ؛ بلكه بر ساحر ثابت مىگردد ؛ مگر آنكه عاقله ، ادعاى او را - مبنى بر خطا بودن - تصديق نمايد . برخى ، ثبوت قصاص و ديه را بر واقعيت داشتن سحر مبتنى كرده و گفتهاند : اگر سحر واقعيت داشته باشد ، قصاص يا ديه ثابت است ؛ اما اگر تخيلى باشد ، قصاص يا ديه ثابت نخواهد بود ؛ ليكن بسيارى قصاص يا ديه را در هر دو تقدير ثابت دانستهاند . 28
1 . العين و لسان العرب ، واژهء « سحر » * 2 . مستند الشيعة 14 / 114 * 3 . تحرير الأحكام 5 / 396 ؛ تذكرة الفقهاء 12 / 144 * 4 . الدروس الشرعية 3 / 163 - 164 ؛ الروضة البهية 3 / 214 - 215 * 5 . ايضاح الفوائد 1 / 405 * 6 . مستند الشيعة 14 / 115 * 7 . هداية العباد ( گلپايگانى ) 1 / 342 *
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى) — صفحة 416
مساهمون: موسسه دائرة المعارف فقه اسلامى بر مذهب اهل بيت ( ع )
ص٤١٦