طهارت : بنا بر قول مشهور ، زمان غسل جمعه از طلوع فجر تا زوال خورشيد روز جمعه است و هر چه به زوال نزديكتر انجام شود ، فضيلتش بيشتر است . 2 چنان كه وقت فضيلت غسل روز عرفه ( - - - ) روز عرفه ) هنگام زوال است ؛ گرچه وقت آن تا غروب امتداد دارد . 3
صلات : آغاز وقت نماز ظهر و عصر و نيز جمعه زوال آفتاب است و گزاردن آنها قبل از زوال صحيح نيست . 4 در جواز ايراد خطبههاى نماز جمعه قبل از زوال ، اختلاف است . 5 همچنين آغاز وقت نافلهء ظهر و عصر زوال خورشيد است و بنابر قول مشهور ، به جا آوردن آنها قبل از زوال در غير روز جمعه صحيح نيست . 6
وقت نماز عيد فطر و قربان ( - - - ) نماز عيد ) بنابر قول مشهور از آغاز طلوع خورشيد روز عيد تا زوال آن است . 7 خواندن نماز مستحب در عيد فطر و قربان ، قبل از نماز عيد و نيز بعد از آن تا زوال بنابر قول مشهور مكروه است ، مگر در مسجدالنبى صلّى اللَّه عليه و آله كه خواندن دو ركعت نماز قبل از نماز عيد استحباب دارد . 8
صوم : به قول مشهور ، وقت نيّت روزه در واجب معين ، مانند روزهء ماه رمضان براى كسى كه ماه رمضان را فراموش كرده يا جاهل به آن است . 9 همچنين براى مسافر و بيمار 10 تا زوال امتداد دارد . بنابر اين ، چنانچه ناسى يا جاهل قبل از ظهر متذكر شود يا بيمار قبل از زوال بهبود يابد و يا مسافر قبل از ظهر به وطن يا جايى كه مىخواهد ده روز بماند ، برسد و چيزى كه روزه را باطل مىكند انجام نداده باشد ، بايد نيّت روزه كند و روزهء آن روزش صحيح است . ليكن در روزهء واجب غير معيّن و نيز به قولى ، روزهء مستحب ، وقت اختيارى نيّت تا زوال خورشيد ادامه دارد . 11
به قول مشهور ، افطار كردن روزهء قضاى ماه رمضان قبل از زوال ، با عذر يا بى عذر ، در فرض تنگ نبودن وقتِ قضا ، حرام نيست ؛ اما بعد از زوال ، حرام و موجب ثبوت كفّاره است . 12
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى) — صفحة 308
مساهمون: موسسه دائرة المعارف فقه اسلامى بر مذهب اهل بيت ( ع )
ص٣٠٨