به دست آمده باشد ، در صورتى كه جنگ با اذن امام عليه السّلام صورت گرفته باشد ، از آنِ مسلمانان است ( - - - ) زمين مفتوح عنوه ) ؛ اما اگر بدون قهر و غلبه به دست آمده باشد ، مانند اينكه مالكان آن ، زمين را رها كرده و يا با ميل و رغبت ، آن را تسليم سپاهيان اسلام كرده باشند ، از انفال و ملك امام عليه السّلام است . 5 البته در صورتى كه امام عليه السّلام با آنان اين گونه صلح كند كه زمين در ازاى پرداخت جزيه ( - - - ) جزيه ) در ملك صاحبانش باقى بماند ( - - - ) زمين صلح ) يا صاحبان زمين ، اسلام اختيار كنند ، زمين در ملك آنان باقى مىماند 6 ( - - - ) زمين طوع ) .
( - - - ) احياء موات ) ( - - - ) زمين خراجى )
1 . كتاب المكاسب 4 / 16 ؛ منية الطالب 2 / 267 - 269 ؛ مصباح الفقاهة 5 / 134 ؛ كتاب البيع ( امام خمينى ) 3 / 42 - 45 * 2 . جواهر الكلام 16 / 120 * 3 . حاشية المظفر على المكاسب ( القسم الأول ) / 167 - 168 * 4 . كتاب المكاسب 4 / 17 ؛ منية الطالب 2 / 269 ؛ مصباح الفقاهة 5 / 138 - 139 ؛ إقتصادنا / 448 * 5 . الأنوار اللوامع 11 / 135 - 136 * 6 . 140 - 141 .
زمين انفال
- - - ) انفال
زمين اهل ذِمّه
- - - ) زمين صلح
زمين باير
- - - ) باير
زمين جِزيه
- - - ) زمين صلح
زمين خراجى
زمين خراجى از اقسام زمينهاى اسلامى .
به زمينى كه خراج ( - - - ) خراج ) به آن تعلّق مىگيرد ، زمين خراجى گويند . از آن در باب جهاد و تجارت سخن گفتهاند .
اقسام : زمينهاى خراجى سه گونهاند .
1 . زمينهاى آبادى كه مسلمانان با قهر و غلبه از كفار مىگيرند ، به شرط آنكه جنگ با اذن امام عليه السّلام باشد .
2 . زمينهاى آباد گرفته شده از كفار از راه مصالحه با آنان ؛ بدين گونه كه زمينها از آنِ مسلمانان باشد و كفار در ازاى پرداخت جزيه ( - - - ) جزيه ) حق سكونت در سرزمين اسلام را داشته باشند 1 ( - - - ) زمين صلح ) .
3 . به قول مشهور ، زمينهاى آبادى كه صاحبان آنها پس از پذيرش اسلام از روى ميل و رغبت ، آنها را رها كرده تا به