كمترين مدّت حمل شش ماه است ؛ با اين بيان كه آيهء نخست ، مجموع دوران حمل و رضاع را سى ماه ، و آيهء دوم ، مدت كامل رضاع را دو سال مىداند ، كه با كم كردن 24 ماه ( دو سال ) از سى ماه ، اقلّ حمل - كه شش ماه است - به دست مىآيد .
مثال ديگرى كه براى اين نوع دلالت ذكر كردهاند ، دلالت وجوب چيزى بر وجوب مقدمهء آن است . البته ناميدن دلالت اشاره به اين نام ، مسامحه است ؛ زيرا فرض اين است كه دلالت اشاره مقصود گوينده نيست ؛ در حالى كه دلالت تابع ارادهء گوينده است . از اين رو ، حجيّت آن از باب حجيّت ظواهر نيست ، بلكه از باب حجيّت ملازمات عقلى است ؛ ليكن حجيّت دو نوع پيشين ( دلالت اقتضا و تنبيه ) از باب حجيّت ظواهر است . « 8 »
دلالت سياقى
- - ) دلالت
دلّالى
دلّالى : وساطت در خريد و فروش .
از آن به سمسارى نيز تعبير شده است .
به واسطه ، « دلال » و « سمسار » گويند . از آن در باب تجارت سخن گفتهاند .
حكم : دلالى ، مشروع و گرفتن اجرت بر آن جايز است . « 1 »
هرگاه بازرگانى ، براى فروش ، كالايى در اختيار دلال بگذارد و قيمت آن را مشخص كند و بگويد هرچه بيشتر فروختى از آنِ خودت باشد ، دلال نمىتواند آن را به بيع مرابحه ( - - ) بيع مرابحه ) بفروشد ؛ چون شرط بيع مرابحه اخبار از قيمت خريد كالا است ؛ در حالى كه دلال آن كالا را نخريده تا مشترى را از قيمت خريد آن مطلع سازد ؛ ليكن اگر دلال ، خريدار را از قيمت مشخص شده آگاه سازد و كالا را به بيشتر از آن بفروشد ، معامله صحيح است ؛ هرچند بيع مرابحه نخواهد بود . البته در اين صورت ، در اينكه دلال مستحق مبلغ مازاد خواهد بود يا آنكه آن مبلغ به عنوان بهاى كالا به مالك برمىگردد ، اختلاف است .
برخى گفتهاند : پيشنهاد مالك به دلال در
هامش
( 8 ) اصول الفقه 1 / 120 - 125 .
1 منتهى المطلب ( ق ) 2 / 1022 ؛ تحرير الاحكام 2 / 268 .