جبّانه
جَبّانه : صحرا ( - - ) صحرا ) / مقبره ( - - ) قبرستان ) . « 1 »
جبايه
جِبايه : جمع آورى ماليات .
به گرد آورندهء ماليات ، اعم از زكات ( - - ) زكات ) ، خراج ( - - ) خراج ) ، جزيه ( - - ) جزيه ) و مانند آنها « جابى » ، « عامل » و « ساعى » گويند . از اين عنوان در باب زكات و تجارت سخن گفتهاند .
از وظايف امام يا نايب او در زمان بسط يد ، نصب فردى براى جمع آورى ماليات است .
بر كسى كه ماليات بر عهده دارد ، پرداخت آن به جابى در صورت مطالبهء وى واجب است . « 1 »
قبول منصب جبايت ، از جانب حاكم عادل يا نايب او جايز است و از جانب حاكم جائر در صورتى كه پذيرش آن مستلزم ارتكاب حرامى گردد ، جايز نيست . در غير اين صورت ، جواز آن محلّ بحث است . « 2 »
( - - ) عامل ) ( - - ) ماليات )
جبر
جَبْر : اجبار ( - - ) اكراه ) / جبران ( - - ) تدارك ) / اعتقاد به مجبور بودن انسان در اعمال خود ( - - ) جبريّه ) .
جبران
- - ) تدارك
جبر خبر
- - ) انجبار خبر
جبر دلالت
- - ) انجبار خبر
جبر سند
- - ) انجبار خبر
جبريّه
جَبريّه [ / مُجْبَره ] : معتقدان به مجبور بودن انسان در اعمال خود .
عنوان جبريّه به گروهى از مسلمانان اطلاق مىشود كه اعتقاد دارند بندگان خدا در افعال ارادى خود مجبورند و
هامش
( 1 ) مجمع البحرين / واژهء « جبن » .
1 جواهر الكلام 15 / 417 - 424 ؛ المعالم الزلفى / 114 .
2 جواهر الكلام 22 / 155 - 157 ؛ المكاسب المحرمة ( امام خمينى ) 2 / 161 - 162 .