خاك مالى
خاك مالى [ تَعفير ] : ماليدن خاك به چيزى همچون ظرف .
از آن در باب طهارت سخن گفتهاند .
حكم : براى تطهير ظرفى كه سگ آن را ليسيده يا از آن ، آب يا مايعى ديگر خورده ( ولوغ ) ، بنابر مشهور بايد ابتدا آن را خاك مال كرد سپس دو بار شست . « 1 » در اينكه خاك مالى اختصاص به صورت شستن ظرف با آب قليل ( - - ) آب قليل ) دارد يا مطلقا لازم است ، هرچند با آب كثير ( - - ) آب كثير ) شسته شود ، اختلاف است . مشهور قول دوم است . « 2 » چنان كه در اختصاص دو بار شستن با آب قليل يا تعميم آن در صورت شستن ظرف با آب كثير نيز اختلاف است . « 3 »
لزوم خاك مالى بنابر مشهور اختصاص به ولوغ دارد ؛ بنابر اين ، اگر ظرفى با آب دهان سگ - بدون ولوغ - يا رطوبتى از بدن آن و يا افتادن سگ درون ظرف ، نجس شود ، خاك مالى لازم نيست . « 4 » برخى قدما خوك را در حكم ياد شده ملحق به سگ دانستهاند . « 5 » در لزوم خاك مالى ظرفى كه آب نجس شده به سبب ولوغ سگ از ظرفى ديگر در آن ريخته و نجس شده ، اختلاف است . « 6 »
در اينكه لزوم تعفير اختصاص به ظروف دارد يا در غير ظروف نيز لازم است ، و بنابر قول نخست در اينكه تعفير اختصاص به ظروفى دارد كه در خوردن و نوشيدن به كار مىروند ، يا در مطلق ظروف ، مانند سطل و مَشك نيز جارى است ، اختلاف مىباشد . « 7 »
بنابر مشهور ، تعفير بايد با خاك باشد و با مثل خاكستر و اشنان ( - - ) اشنان ) كفايت نمىكند . « 8 » در لزوم پاك بودن خاك قبل از خاك مالى اختلاف است . « 9 »
كيفيّت خاك مالى : در لزوم آميختن خاك با آب در خاك مالى يا تخيير بين آميختن و عدم آن و يا لزوم هر دو ( يك بار خاك مالى بدون آميختن آب و بار ديگر با آميختن آن ) به جهت احتياط ، اختلاف است . « 10 »
هامش
( 1 ) التنقيح ( الطهارة ) 3 / 50 ؛ جواهر الكلام 6 / 361 .
( 2 ) جواهر الكلام 6 / 366 - 367 .
( 3 ) 367 - 368 ؛ توضيح المسائل مراجع 1 / 100 - 101 م 150 .
( 4 ) جواهر الكلام 6 / 356 - 357 .
( 5 ) الخلاف 1 / 186 - 187
( 6 ) جواهرالكلام 6 / 359
( 7 ) 359 ؛ العروة الوثقى 1 / 224 ؛ فقه الشيعة 5 / 123 - 124 .
( 8 ) جواهر الكلام 6 / 363 - 364 ؛ مصباح الهدى 2 / 204 .
( 9 ) الحدائق الناضرة 5 / 480 ؛ جواهرالكلام 6 / 365 - 366 .
( 10 ) جواهر الكلام 6 / 361 - 363 .