خاص
- - ) عام و خاص
خاصره
خاصره : تهيگاه ، ميان سرِ سرين و كوتاهترين استخوان پهلو .
عنوان ياد شده به مناسبت در باب صلات و حدود به كار رفته است .
نهادن دست بر خاصره در نماز مكروه است « 1 » ( - - ) تخصّر ) . در اجراى حدّ رجم ( - - ) رجم ) ، مرد رجم شونده تا تهيگاه درون گودالى قرار داده مىشود . « 2 »
خاصّه
- - ) شيعه
خاك
خاك : موادّ ناپيوستهء پوشانندهء قسمتهاى زيادى از زمين .
از احكام آن در بابهاى طهارت ، صلات ، و اطعمه و اشربه سخن گفتهاند .
طهارت : بنابر قول مشهور ، براى تطهير ظرفى كه با ولوغ سگ ( - - ) ولوغ ) نجس شده ، نخست بايد آن را خاك مال كنند ، سپس آب بكشند . « 1 » برخى ، خوك را نيز در حكم ياد شده به سگ ملحق كردهاند « 2 » ( - - ) خاك مالى ) .
خاك به عنوان بارزترين مصداق زمين ( - - ) زمين ) از مطهِّرات ( - - ) مطهِّرات ) است كه ته كفش و كف پاى نجس با راه رفتن و مسح كردن بر روى آن - پس از زوال عين نجاست - پاك مىگردد . « 3 »
از چيزهايى كه تيمّم بر آنها صحيح است خاك پاك است . « 4 » مستحب است پس از گذاشتن ميّت در قبر و باز كردن گرههاى كفن ، گونهء راست او را روى خاك بگذارند و بالشى از خاك زير سرش بسازند ؛ « 5 » چنان كه مستحب است حاضران - جز خويشاوندان ميّت - با پشت دست سه بار بر قبر خاك بريزند . « 6 » اين كار براى نزديكان ميّت كراهت دارد . « 7 »
صلات : بنابر قول برخى ، بيرون آوردن خاك مسجد - جز خاك حاصل از نظافت و جارو كردن - حرام است . برخى ، آن را مكروه دانستهاند . « 8 »
هامش
( 1 ) العروة الوثقى 3 / 38 .
( 2 ) جواهر الكلام 41 / 347 .
1 جواهر الكلام 6 / 361 .
2 إصباح الشيعة / 26 .
3 جواهرالكلام 6 / 303 .
4 5 / 118 .
5 توضيح المسائل مراجع 1 / 344 م 628 .
6 جواهر الكلام 4 / 310 .
7 334 .
8 14 / 105 - 107 .