حمرهء مشرقيّه
حُمرهء مَشرقيّه : سرخى پديد آمده در طرف شرق افق قبل از طلوع آفتاب و هنگام غروب آن .
عنوان ياد شده در بابهاى صلات ، صوم ، اعتكاف و حج به كار رفته است .
حمرهء مشرقيّه دو بار در ناحيهء شرقى افق پديد مىآيد : يك بار قبل از طلوع آفتاب كه بنابر مشهور ، زمان پايان يافتن وقت نافله « 1 » و فضيلت فريضهء صبح « 2 » است ، و بار ديگر هنگام غروب آفتاب كه زوال آن ( گذشتن از روى سر ) - بنابر مشهور - نشانهء غروب آفتاب و پايان روز است . « 3 » بنابر اين ، عباداتى كه مبدأشان غروب آفتاب ( - - ) غروب ) است ، مانند نماز مغرب « 4 » با زوال حمرهء مشرقيّه ، وقتشان داخل مىشود ؛ چنان كه آن دسته از عباداتى كه پايان وقت برگزارى آنها غروب آفتاب است ، مانند نماز عصر ، « 5 » امساك روزه « 6 » و حرمت خروج از سرزمين عرفات در روز عرفه براى حاجى « 7 » با زوال حمرهء مشرقيّه از سمت شرق ، وقت آنها نيز به پايان مىرسد .
حُمرهء مَغربيّه
- - ) شفق
حمزه
حمزه : فرزند عبدالمطّلب و عموى رسول خدا صلّى اللَّه عليه وآله .
جناب حمزه در نبرد احُد به شهادت رسيد و عنوان برترين شهيد آن جنگ را از آنِ خود ساخت . « 1 » پيكر پاك حمزه و تعدادى ديگر از شهدا در محلّ كارزار احُد دفن گرديدند . از اين عنوان به مناسبت در باب حج نام بردهاند .
زيارت قبور شهداى احد ، بويژه جناب حمزه مستحب است . « 2 » چنان كه در زيارت قبور شهدا ، آغاز كردن به زيارت قبر جناب حمزه استحباب دارد . « 3 »
هامش
( 1 ) التنقيح ( الصلاة ) 1 / 369 .
( 2 ) 227 .
( 3 ) جواهر الكلام 7 / 109 ؛ جامع المدارك 2 / 245 ؛ التنقيح ( الصلاة ) 1 / 240 .
( 4 ) جواهر الكلام 7 / 94 .
( 5 ) العروة الوثقى 2 / 248 .
( 6 ) 3 / 611 ؛ مستند . العروة ( الصوم ) 1 / 417 .
( 7 ) جواهرالكلام 19 / 35 ؛ مناسك الحج ( گلپايگانى ) / 132 و 138 .
1 الكافى ( كلينى ) 1 / 450 ؛ بحار الانوار 97 / 47 - 48 .
2 مستند الشيعة 13 / 341 ؛ جواهر الكلام 20 / 107 .
3 كتاب السرائر 1 / 653 .