چاه مستراح
چاه مستراح : چاه ويژهء دستشويى .
از آن به مناسبت در بابهاى طهارت ، صلات و اجاره سخن رفته است .
طهارت : اگر قرآن يا چيز محترمى ديگر در چاه مستراح بيفتد ، خارج كردن آن واجب است و در صورت عدم امكان بيرون آوردن آن ، در اينكه تخلّى در آن جايز است يا واجب است تا زمان يقين به پوسيدن آن از چاه استفاده نشود ، اختلاف است . « 1 »
بنابر قول مشهور مستحب است بين چاه مستراح و چاه آب در زمين سخت و نيز در غير زمين سخت در صورتى كه سطح مكان چاه آب بالاتر از چاه مستراح باشد ، پنج ذراع و در زمين نرم و نيز در غير زمين نرم در صورتى كه سطح چاه مستراح بالاتر از چاه آب يا مساوى آن باشد ، هفت ذراع فاصله باشد . « 2 » ريختن آب غسل ميّت ، « 3 » همچنين آب وضو « 4 » در چاه مستراح كراهت دارد .
صلات : نماز خواندن در مقابل ديوار رطوبت گرفته از چاه مستراح مكروه است . با پوشاندن ديوار كراهت بر طرف مىشود . « 5 »
اجاره : خانهاى كه اجاره داده مىشود بايد از هرجهت براى مستأجر قابل استفاده و انتفاع باشد ؛ بنابر اين اگر چاه مستراح آن پر باشد واجب است موجر آن را خالى كرده و تحويل مستأجر دهد و در صورت خوددارى از اين كار ، به گونهاى كه بر اثر آن منفعت قابل توجهى از مستأجر فوت شود ، مستأجر مىتواند اجاره را برهم بزند ؛ بلكه برخى گفتهاند : به مجرد اطلاع وى از اين امر ، حقّ فسخ آن را دارد . اگر چاه در اثناى مدت اجاره به سبب استفادهء مستأجر پر شود ، در اينكه تخليهء آن بر عهدهء موجر است يا مستأجر ، اختلاف مىباشد . « 6 »
هامش
( 1 ) العروة الوثقى 1 / 183 ؛ توضيح المسائل مراجع 1 / 93 م 140 .
( 2 ) جواهر الكلام 1 / 280 .
( 3 ) العروة الوثقى 2 / 61 .
( 4 ) مهذّب الاحكام 2 / 316 .
( 5 ) جواهر الكلام 8 / 396 - 398 ؛ العروة الوثقى 2 / 400 .
( 6 ) المبسوط 3 / 252 ؛ تحرير الاحكام 3 / 98 ؛ جامع المقاصد 7 / 251 - 252 ؛ جواهر الكلام 27 / 339 - 340 .