بنابر نظر گروهى از فقها هرگونه تصرف در ملك خود از سوى مالك ، جايز است ، هرچند مستلزم وارد آمدن زيان به ملك مجاور باشد ؛ ليكن برخى ، جواز را منوط به عدم اضرار به ملك ديگرى دانستهاند . بنابر قول نخست ، احداث چاه فاضلاب در نزديكى چاه آب همسايه هرچند موجب فاسد شدن آب آن گردد جايز است ، بر خلاف قول دوم . « 3 »
خانهاى كه اجاره داده مىشود بايد براى مستأجر قابل استفاده باشد . بنابر اين ، در صورت پر بودن چاه فاضلاب آن ، بر موجر واجب است آن را تخليه كند و چنانچه از اين كار خوددارى ورزد ، به گونهاى كه بر اثر آن منفعت قابل توجهى از مستأجر فوت شود ، وى مىتواند اجاره را برهم بزند ؛ بلكه به گفتهء برخى ، صرف اطلاع مستأجر از پر بودن چاه ، مجوز فسخِ عقد اجاره از سوى او خواهد بود .
اگر در اثناى مدت اجاره به سبب استفادهء مستأجر ، چاه فاضلاب پر شود ، در اينكه تخليهء آن بر موجر واجب است يا مستأجر اختلاف است . « 4 »
امروزه در بسيارى از كشورها آبهاى زايد را با دستگاههاى پيشرفته ، تصفيه و به آب صاف و قابل شرب تبديل مىكنند .
برخى فقها متعرض آن شده و در بيان حكم مسئله گفتهاند : اگر حالت قبلى فاضلاب تصفيه شده نجاست باشد بعد از تصفيه نيز محكوم به نجاست است ، مگر آنكه در پرتو عمليات بازيابى ، استحاله ( - - ) استحاله ) تحقق يابد و يا بعد از تصفيه به آب پاك معتصم ( - - ) اعتصام ) متصل شود كه در هر دو صورت پاك خواهد بود و اگر نجس بودن حالت قبلى معلوم نباشد مطلقا پاك است . « 5 »
چاه فخ
چاه فَخّ : چاهى در يك فرسخى مكّه در راه مدينه .
اين عنوان در باب حج آمده است .
مستحب است حاجى براى دخول مكّه با آب چاه ميمون و يا فخّ غسل كند . « 1 »
هامش
( 3 ) تحرير الوسيلة 2 / 203 ؛ كلمة التقوى 5 / 176 .
( 4 ) المبسوط 3 / 252 ؛ المهذّب 1 / 475 ؛ قواعد الاحكام 2 / 303 ؛ تحرير الاحكام 3 / 98 ؛ جامع المقاصد 7 / 251 - 252 ؛ جواهر الكلام 27 / 339 - 340 .
( 5 ) صراط النجاة 2 / 35 ؛ اجوبة الإستفتاءات 1 / 31 .
1 الروضة البهية 2 / 253 ؛ الحدائق الناضرة 16 / 77 .