است ، پس از اسلام مىتواند ثمن را از او بگيرد . « 6 »
ثمن المثل
ثمن المثل : بهاى متعارف همانند يك كالا در بازار .
از آن به مناسبت در بابهاى تفليس ، مضاربه ، وكالت و اطعمه و اشربه سخن گفته شده است .
تفليس : فروختن مال مفلّس ( - - ) تفليس ) به كمتر از ثمن المثل جايز نيست ، مگر آنكه كسى آن را به ثمن المثل نخرد كه در اين صورت تأخير فروش آن تنها به جهت مصلحت مفلّس با عدم رضايت طلبكاران جايز نيست . « 1 »
مضاربه : مقتضاى اطلاق عقد مضاربه ( - - ) مضاربه ) عدم جواز فروختن كالا به نسيه و يا كمتر از ثمن المثل است . « 2 »
وكالت : مقتضاى اطلاق عقد وكالت ( - - ) وكالت ) در خريد و فروش ، آن است كه وكيل به ثمن المثل معامله كند و چنانچه كالا را گرانتر از ثمن المثل بخرد و يا ارزانتر از آن بفروشد ، صحّت معامله منوط به اجازهء موكّل خواهد بود . « 3 »
اطعمه و اشربه : شخصى كه مضطرّ به خوردن غذايى است ، اگر صاحب غذا آن را به بيشتر از ثمن المثل مىفروشد واجب است آن را بخرد و در صورت امتناع صاحب غذا از فروختن ، جهت دستيابى به غذا قتال با او جايز است . برخى گفتهاند :
حتى در صورت درخواست بهاى بيشتر از ثمن المثل از سوى صاحب غذا مضطر مىتواند با او بجنگد .
در فرض توافق طرفين بر بهاى بيشتر از ثمن المثل آيا پرداخت مازاد بر مضطر واجب است يا نه ؟ مسئله اختلافى است . « 4 »
ثمن المسمّى
ثمن المسمّى : بهاى كالا ، ذكر شده در عقد ( - - ) ثمن ) .
ثمين
- - ) گرانبها
ثناء
- - ) مدح
هامش
( 6 ) . 36 / 415 .
( 1 ) . جواهر الكلام 25 / 332
( 2 ) . 26 / 350
( 3 ) . 27 / 366
( 4 ) . 36 / 437 - 438 .