از محرّمات احرام سايه قرار دادن بالاى سر در حال حركت و طىّ منازل است .
در اينكه حرمت آن به سايهاى كه با محرم حركت مىكند - مانند سايهء چتر و ماشين سقفدار - اختصاص دارد يا شامل سايهء ثابت - مانند زير پلها و تونلها - نيز مىشود اختلاف است . بنابر قول دوم عبور از داخل تونل در حال اختيار اشكال دارد . « 1 »
توهين
- - ) اهانت
تهاتر
تهاتر : سقوط بدهيهاى متقابل دو فرد به يكديگر . « 1 »
تهاتر عبارت است از سقوط ديون دو بدهكار به يكديگر و برائت ذمّهء هريك به سبب تقابل دو مال متحد در جنس و وصف و در واقع ، تهاتر ايفاى دو دين به سبب تقابل آن دو است . از تهاتر به تقاصّ قهرى نيز تعبير شده است .
تفاوت تقاصّ با تهاتر اين است كه تقاصّ ، امرى اختيارى و از افعال قصدى به شمار مىرود ولى تهاتر از احكام شرعى و غير منوط به قصد مكلّف است ( - - ) تقاصّ ) . از اين عنوان به مناسبت در بابهاى مختلف نظير تجارت ، رهن ، ضمان ، مساقات ، نكاح و مكاتبه سخن رفته است .
حكم : تهاتر ديون با تحقق شرط آن ، در شريعت مقدّس امرى ثابت است . « 2 »
موضوع : هرگاه دو نفر مالك چيزى در ذمّهء يكديگر باشند موضوع تهاتر محقق مىشود ، مانند كسى كه هزار تومان به فردى قرض داده ، سپس هزار تومان از او قرض گرفته است كه به صورت قهرى ذمّهء هر دو از دين برى مىشود . « 3 »
شرط : شرط صحّت تهاتر اين است كه آنچه در ذمّهها است در جنس و وصف متحد باشند و با اختلاف در هر دو يا يكى حتى در حدّ مدّتدار بودن يكى و نقد بودن ديگرى يا كم بودن مدّت يكى و زياد بودن مدّت ديگرى ، تهاتر صورت نمىگيرد . ازاينرو گفتهاند : تهاتر در پول و مثليّات ( - - ) مثلى ) جريان دارد نه در قيميّات « 4 » ( - - ) قيمى ) .
هامش
( 1 ) . مناسك حج ( مراجع ) / 201 م 488 و 210 م 519 .
1 . مبسوط در ترمينولوژى حقوق 2 / 1472
2 . مستمسك العروة 13 / 302
3 . نهج الفقاهة / 13
4 . الحدائق الناضرة 20 / 17 ؛ جواهر الكلام 24 / 53 ، 25 / 178 - 179 و 31 / 364 ؛ كتاب البيع ( امام خمينى ) 4 / 363 ؛ مبانى العروة ( مساقات ) / 119 و 154 .