تميمه
- - ) تعويذ
تمييز
تمييز : جدا كردن خون حيض از استحاضه از راه اوصاف هريك / قوّهء تشخيص نيكى از بدى و زيبايى از زشتى ( - - ) مميّز ) .
تمييز عبارت است از جداسازى دو يا چند چيز مشابه يكديگر به وسيلهء ويژگيهاى هريك . واژهء تمييز در فقه در دو موضوع : يكى خون ديدن زن و ديگرى ، دورانى از سنّ كودك پيش از بلوغ ، زياد به كار رفته است ؛ بهگونهاى كه هنگام اطلاق ، همان مفهوم خاص به ذهن مىآيد .
البتّه اطلاق عنوان تمييز بر اوصاف خون از اين جهت كه سبب تمييز و تشخيص است از باب اطلاق مسبّب بر سبب ، در فقه ، فراوان است . از تمييز به اين معنا ، در باب طهارت سخن رفته است .
اوصاف خون : خون حيض ( - - ) حيض ) و استحاضه ( - - ) استحاضه ) هركدام داراى اوصافى است كه در مواقع اشتباه بين آن دو ، به آن اوصاف رجوع مىشود . زنى كه خون وى داراى اوصاف باشد « ذات تمييز » ناميده مىشود .
رجوع به تمييز : به تمييز و اوصاف خون زمانى رجوع مىشود كه خونى بين حيض و استحاضه مشتبه شود . خونى كه زن قبل از اتمام نه سالگى و پس از يائسه شدن مىبيند حيض نيست « 1 » ( - - ) يائسگى ) .
زنى كه نخستين بار خون مىبيند آيا به مجرّد خون ديدن حكم به حيض بودن آن مىشود يا به اوصاف رجوع مىگردد ، در مسئله اقوال مختلفى است « 2 » ( - - ) مبتدئه ) .
زنى كه بيش از ده روز خون ديده است چند حالت دارد : يا صاحب عادت است يا مبتدئه ، يا مضطربه ( - - ) مضطربه ) و يا ناسيه ( - - ) ناسيه ) .
صاحب عادت ، ايّام عادت خود را - به شرط عدم اختلاف آن با ايّام تمييز ( ايّام ديدن خون داراى اوصاف حيض ) - حيض قرار مىدهد . در فرض اختلاف ، اگر جمع بين آن دو ممكن است - مانند آنكه مجموع ايّام عادت و تمييز بيش از ده روز نشود يا بين آن دو ، اقلّ طهر ( ده روز ) فاصله بيفتد - در ترجيح عادت بر تمييز يا عكس آن يا جمع بين آن دو و يا تخيير بين تقديم يكى بر ديگرى اختلاف است . « 3 » برخى گفتهاند : در فرض حصول عادت از
هامش
( 1 ) . جواهر الكلام 3 / 142 و 160 - 161
( 2 ) . 181
( 3 ) . 294 - 296 ؛ مستمسك العروة 3 / 275 - 276