مسجد ، « 7 » بين نافلههاى مغرب ، « 8 » در اثناى اذان و بنابر مشهور بين اقامه و بعد از اقامه و نيز براى نمازگزاران در نماز جماعت بعد از شنيدن « قد قامت الصّلاة » ، « 9 » در اثناى خطبهء جمعه بنابر قولى ، « 10 » در حال سعى ( - - ) سعى ) ، در حال شنيدن قرآن ، « 11 » هنگام طواف « 12 » ( - - ) طواف ) و آميزش ، « 13 » پرگويى ، « 14 » تكلّم با زنان در غير موارد ضرور ، « 15 » سخن گفتن زن با غير محارم جز به مقدار نياز . « 16 »
ديهء تكلّم : اگر كسى به سبب جنايتى قوّهء تكلّم ديگرى را از بين ببرد ، بهگونهاى كه نتواند هيچيك از حروف معجم را - كه بنابر قول مشهور 28 حرف عربى است - تلفظ نمايد ، ديهء كامل بر جانى ثابت مىشود و اگر تنها توانايى تلفظ بخشى از حروف را نداشته باشد ، ديه به نسبت ثابت مىشود . « 17 »
آثار تكلّم : تكلّم داراى آثارى است از قبيل بطلان نماز در صورت تكلّم عمدى در اثناى آن ، « 18 » و وجوب دو سجدهء سهو ( - - ) سجدهء سهو ) در صورت تكلّم سهوى . « 19 »
تكليف
تكليف : خطاب شارع به انجام دادن يا ترك كارى و يا تخيير بين آن دو .
تكليف در اصطلاح شامل وجوب ، حرمت ، استحباب ، كراهت و اباحه مىشود .
برخى ، تعريف يادشده را به دليل شمول آن نسبت به اباحه ، كامل ندانستهاند ؛ زيرا تكليف از كلفت ، به معناى مشقّت است و در اباحه ، مكلّف ، مخيّر بين فعل و ترك است و مشقّتى متوجه او نيست ؛ ليكن بسيارى در مقام بيان تعداد احكام تكليفى ، اباحه را نيز در شمار آن ذكر كردهاند . « 1 » از تعريف تكليف روشن مىشود
هامش
( 7 ) . العروة الوثقى 1 / 600
( 8 ) . جواهر الكلام 7 / 24
( 9 ) . الحدائق الناضرة 7 / 427 ؛ جواهر الكلام 9 / 97 - 99
( 10 ) . جواهر الكلام 11 / 292 - 295
( 11 ) . الأشباه و النظائر / 43 - 44
( 12 ) . جواهر الكلام 19 / 369
( 13 ) . 29 / 60
( 14 ) . وسائل الشيعة 12 / 196
( 15 ) . 20 / 197
( 16 ) . جواهر الكلام 29 / 99
( 17 ) . مبانى تكملة المنهاج 2 / 289 و 361 - 362
( 18 ) . جواهر الكلام 12 / 265
( 19 ) . 431 .
( 1 ) . الاصول العامة / 57 - 58