تفشّى
تفشّى : سرايت و گسترش يافتن .
عنوان فوق به مناسبت در باب طهارت به كار رفته است .
خون كمتر از درهم در بدن يا لباس نمازگزار معفوّ است هرچند به طرف ديگر لباس سرايت كرده باشد . البتّه اگر لباس لايهء ديگرى همچون آستر داشته و به آن سرايت كرده باشد ، هركدام جداگانه محاسبه مىشود ( - - ) آستر ) . برخى بين لباس ضخيم و نازك فرق گذاشته ، لباس ضخيم را در حكم لباس آستردار دانستهاند .
برخى نيز نظر عرف را ملاك وحدت و تعدّد خون قرار دادهاند . « 1 »
تفضيل
تفضيل : برترى دادن بعضى بر بعض ديگر .
از آن به مناسبت در بابهايى نظير زكات ، جهاد ، تجارت ، هبه و نكاح سخن رفته و برحسب موارد تفضيل ، احكام پنجگانهء تكليفى - واجب ، حرام ، مستحب ، مكروه و مباح - بر آن مترتّب گشته است كه به نمونههايى از آن در بابهاى مختلف اشاره مىشود .
زكات : در تقسيم زكات بين مستحقان ، تفضيل بعضى بر بعض ديگر جايز است .
بلكه با وجود مرجّحاتى همچون فقاهت ، اشتغال به تحصيل علوم دينى يا اظهار نياز نكردن ، مستحب خواهد بود ؛ « 1 » چنانكه تفضيل نزديكان فقير بر ساير فقرا مستحب است . « 2 »
جهاد : واجب است غنائم بين مجاهدان بهطور مساوى تقسيم گردد مگر سواره نظام كه از نظر سهم به مقدار مشخّصى بر پياده نظام تفضيل داده مىشود . « 3 »
تجارت : مكروه است معلّم در امر آموزش و تربيت ، برخى از شاگردان را بر برخى ديگر تفضيل دهد مگر آنكه در عقد اجاره شرط شده باشد . « 4 » برخى بدون شرط قائل به حرمت شدهاند « 5 » و نيز مكروه است اجير ، بعضى از اجيركنندگان ( مستأجران ) را بر بعضى ديگر جز به انگيزهء الهى تفضيل دهد . « 6 »
هبه : تسويه بين فرزندان در دادن هديه و مانند آن ، مستحب و تفضيل برخى
هامش
( 1 ) . الحدائق الناضرة 5 / 321 ؛ جواهر الكلام 6 / 125 ؛ العروة الوثقى 1 / 103 .
1 . الدروس الشرعية 1 / 243
2 . مستند الشيعة 9 / 351
3 . المبسوط 2 / 69 و 74
4 . جواهر الكلام 22 / 469
5 . كتاب السرائر 2 / 224
6 . جواهر الكلام 22 / 469