موشى كه درون آب چاه ( - - ) آب چاه ) افتاده است اگر متلاشى شده يا باد كرده باشد ، براى تطهير چاه ، واجب يا مستحب است - بنابر اختلاف اقوال - هفت دلو از آب چاه كشيده شود ؛ ولى اگر متلاشى نشده و باد نكرده باشد كشيدن سه دلو كافى است . « 1 »
تفسير
تفسير : رفع ابهام و اجمال از لفظ .
از آن در بابهايى نظير طلاق ، اقرار ، وصيّت و نذر به مناسبت سخن گفته شده است .
هرگاه از كسى در مقام اقرار يا طلاق ، كلامى مبهم صادر شود ، ملزم به تفسير و بيان مقصود مىگردد ، مانند آنكه اقرار كند من به فلانى مبلغى بدهكارم « 1 » يا مردى كه چند همسر دارد در مقام طلاق يكى از آنان بگويد : « زوجتى طالق » و مقصود وى يكى از زنانش بهطور مشخّص باشد .
در صورت عدم چنين قصدى بنابر مشهور طلاق ، باطل است . « 2 »
اگر كسى به لفظى مبهم كه در شرع تفسيرى براى آن نرسيده است - مانند وصيّت به حظّى ، قسطى يا نصيبى از مال - براى كسى وصيّت كند در تفسير آن به وارث وى رجوع مىشود . و در صورت ورود تفسير از شارع مقدّس ، براساس آن عمل مىشود ، مانند وصيّت به « مقدارى از مال » كه در شرع به يك ششم مال تفسير شده است . « 3 »
كسى كه به چيزى مبهم مانند مال خطير ( با ارزش ) يا مال جليل ( بزرگ ) نذر كرده ، تفسير آن برعهدهء خود او است و در فرض فقدان نذركننده - همچون مرگ وى - به ولىّ او رجوع مىشود . « 4 »
تفسير قرآن بدون استناد به دلائل و شواهد معتبر شرعى همچون محكمات قرآن و سنّت ، تفسير به رأى و حرام است . « 5 » ( - - ) استفسار )
تفسيق
- - ) فسق
هامش
( 1 ) . جواهر الكلام 1 / 246 و 257 .
1 . تتمة الحدائق 2 / 32
2 . جواهر الكلام 32 / 45 - 46
3 . 28 / 329
4 . 35 / 418
5 . زبدة البيان / 21 ؛ بحار الانوار 89 / 107 .