ترجيح جهتى
ترجيح جهتى : برترى يكى از دو روايت متعارض برديگرى به جهت صدور آن .
از آن در اصول فقه ، مبحث تعادل و تراجيح سخن گفته شده است .
از مرجّحات باب تعارض ( - - ) تعادل و تراجيح ) ترجيح يكى از دو دليل به جهت صدور آن است ؛ بدين معنا كه جهت صدور آن از معصوم عليه السّلام بيان حكم واقعى باشد نه تقيّه ( - - ) تقيّه ) .
راه تشخيص آن ، مخالفت مضمون روايت با مذهب عامّه است . چنين روايتى بر روايت ديگرى كه مضمون آن موافق با مذهب عامّه است مقدّم مىشود ( - - ) مرجّح ) .
ترجيح دلالى
ترجيح دلالى : برترى روايتى بر روايت ديگر به جهت ظهور و دلالت آن .
مرجّحات ( چيزهايى كه موجب ترجيح دليلى بر دليلى ديگر مىگردند ) سه گونهاند :
مرجّحات باب تعارض ( - - ) تعادل و تراجيح ) ، مرجّحات باب تزاحم ( - - ) تزاحم ) و مرجّحات باب ظواهر . ترجيح به يكى از مرجّحات نوع سوم را - كه موجب تقديم ظهور يكى از دو دليل بر ظهور دليل ديگر مىگردد - ترجيح يا جمع دلالى گويند ( - - ) مرجّح ) .
ترجيح مضمونى
ترجيح مضمونى : ترجيح روايتى بر روايتى ديگر به جهت قوّت مضمون آن .
از آن در اصول فقه ، مبحث تعادل و تراجيح سخن رفته است .
از مرجّحات باب تعارض ( - - ) تعادل و تراجيح ) قوّت و استحكام مضمون يكى از دو روايت - به دليل موافقت آن با كتاب يا سنّت و يا مخالفت با عامّه - بر مضمون روايتى ديگر است كه فاقد چنين ويژگىاى مىباشد ( - - ) مرجّح ) .
ترجيع
ترجيع : تكرار شهادتين در اذان / گردانيدن آواز در گلو ( چهچهه زدن ) .
مفهوم اوّل : تكرار دو بار شهادتين در اذان ، افزون بر عدد معيّن ، يكى از اقوال